दिलेल्याप्रमाणे:
3 वर्षांनंतरची राशी = 5975 रुपये
6 वर्षांनंतरची राशी = 6950 रुपये
वापरलेले सूत्र:
मुद्दल = राशी – सरळ व्याज
सरळ व्याज = (मुद्दल × व्याजदर × मुदत)/100
गणना:
3 वर्षातील व्याज = 6,950 रुपये – 5,975 रुपये
⇒ 3 वर्षातील व्याज = 975 रुपये
1 वर्षातील व्याज = 975/3 रुपये
⇒1 वर्षातील व्याज = 325 रुपये
3 वर्षातील व्याज = 325 × 3 = 975 रुपये
मुद्दल = राशी – सरळ व्याज
⇒ 5,975 रुपये – 975 रुपये = 5,000 रुपये
सरळ व्याज = मुद्दल × व्याजदर/100 × मुदत
⇒ 325 = (5000 × R × 1)/100
⇒ 6.5% = R
∴ व्याजदर हा द.सा.द.शे. 6.5% आहे.
Given:
Amount in 3 years = Rs. 5975
Amount in 6 years = Rs. 6950
Formula Used:
Principal = Amount – Simple interest
Simple interest = (Principal × Rate of interest × Time)/100
Calculation:
Interest in 3 years = Rs. 6,950 – Rs. 5,975
⇒ Interest in 3 years = Rs. 975
Interest in 1 year = Rs. 975/3
⇒ Interest in 1 year = Rs. 325
Interest in 3 years = 325 × 3 = Rs. 975
Principal = Amount – Simple interest
⇒ Rs.5,975 – Rs.975 = Rs. 5,000
Simple interest = Principal × Rate of interest/100 × Time
⇒ 325 = (5000 × R × 1)/100
⇒ 6.5% = R
∴ Rate of interest is 6.5% p.a.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('द.सा.द.शे. 9.5%') आणि पर्याय 1 ('द.सा.द.शे. 6.5%') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('5% p.a.') with Option 1 ('5% p.a.'). Distinguish the exact context before marking.
शॉर्टकट ट्रिक: सूत्र व प्रत्यक्ष पडताळणी — या प्रश्नात पारंपरिक पद्धतीऐवजी पर्याय क्रमांक 1 ('द.सा.द.शे. 6.5%') ठेवून थेट पडताळणी केल्यास वेळेची बचत होते.
Speed Math Shortcut: Plug-in & Verify — Substitute Option 1 ('5% p.a.') directly into the given conditions to solve in under 45 seconds.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('द.सा.द.शे. 9.5%'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'द.सा.द.शे. 6.5%' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('द.सा.द.शे. 6%'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'द.सा.द.शे. 6.5%' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('द.सा.द.शे. 8.5%'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'द.सा.द.शे. 6.5%' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('द.सा.द.शे. 6.5%') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('5% p.a.'): Incorrect. As per official verified records, '5% p.a.' is the valid fact.
• Option 3 ('6% p.a.'): Incorrect. As per official verified records, '5% p.a.' is the valid fact.
• Option 4 ('5% p.a.'): Incorrect. As per official verified records, '5% p.a.' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('5% p.a.').