सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
१. कालानुक्रम व अचूक वर्ष/तारीख: भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना 28 डिसेंबर 1885 रोजी मुंबई येथे झाली. 1905 मध्ये बंगालची फाळणी झाल्यानंतर स्वदेशी आणि बहिष्कार चळवळीच्या पार्श्वभूमीवर मवाळ व जहाल नेत्यांमधील मतभेद तीव्र झाले. डिसेंबर 1906 मध्ये कलकत्ता अधिवेशनात दादाभाई नौरोजी अध्यक्ष होते आणि स्वराज्य, स्वदेशी, बहिष्कार व राष्ट्रीय शिक्षण या कार्यक्रमांना महत्त्व मिळाले. त्यानंतर डिसेंबर 1907 मध्ये सुरत येथे काँग्रेसमध्ये मवाळ आणि जहाल गटांमध्ये फूट पडली. २. नेते, संस्था व अधिवेशन: सुरत अधिवेशनाचे अध्यक्ष रासबिहारी घोष होते. जहाल गटाशी संबंधित प्रमुख नेत्यांमध्ये बाळ गंगाधर टिळक, लाला लजपत राय आणि बिपिनचंद्र पाल यांचा समावेश होतो; मवाळ नेत्यांमध्ये गोपाळ कृष्ण गोखले यांचा समावेश होता. 1907 चे अधिवेशन मूळतः नागपूर येथे आयोजित करण्याचा विचार होता; मात्र ते सुरत येथे घेण्यात आले. अधिवेशनातील अध्यक्षपद, राजकीय कार्यक्रम आणि कार्यपद्धती यांवरील मतभेदांमुळे संघर्ष वाढला. ३. महाराष्ट्राचा विशेष संदर्भ व महत्त्व: महाराष्ट्रातील लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक हे जहाल राष्ट्रवादाचे प्रमुख नेते होते. त्यांनी स्वराज्य, स्वदेशी आणि बहिष्कार यांवर भर दिला. सुरत फूट ही भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील महत्त्वाची घटना ठरली; त्यामुळे काँग्रेसची संघटनात्मक एकजूट तात्पुरती कमकुवत झाली आणि ब्रिटिश सरकारला राष्ट्रवादी गटांतील मतभेदांचा फायदा घेण्याची संधी मिळाली.
1. Chronology and dates: The Indian National Congress was founded in Bombay on 28 December 1885. After the partition of Bengal in 1905, disagreements between Moderates and Extremists intensified amid the Swadeshi and boycott movements. At the Calcutta session in December 1906, chaired by Dadabhai Naoroji, Swaraj, Swadeshi, boycott and national education gained prominence. The following year, in December 1907, the Congress split at Surat. 2. Leaders and session: Rash Behari Ghosh presided over the Surat session. Bal Gangadhar Tilak, Lala Lajpat Rai and Bipin Chandra Pal were prominent leaders associated with the Extremists, while Gopal Krishna Gokhale was a leading Moderate. The 1907 session had initially been intended for Nagpur but was held at Surat. Disputes over the presidency, political programme and methods of agitation escalated into a breakdown between the factions. 3. Maharashtra's contribution and significance: Maharashtra's Bal Gangadhar Tilak was a leading voice of assertive nationalism, advocating Swaraj, Swadeshi and boycott. The Surat Split temporarily weakened Congress unity and gave the British government an opportunity to exploit divisions within the nationalist movement.
1906 च्या कलकत्ता अधिवेशनातील स्वराज्यविषयक ठराव आणि 1907 च्या सुरत फुटीची गल्लत करू नका. 1969 मधील काँग्रेसची फूट ही स्वतंत्र, नंतरची घटना आहे. तसेच, काँग्रेसची स्थापना 1885 मध्ये झाली आणि तिची पहिली मोठी फूट 1907 मध्ये झाली, हे वेगळे कालबिंदू लक्षात ठेवा.
Do not confuse the 1906 Calcutta session, where Swaraj and related nationalist programmes gained prominence, with the 1907 Surat Split. The Congress split of 1969 was a separate later event. The founding of the Congress in 1885 and its first major split in 1907 are also distinct milestones.
लक्षात ठेवा: 'कलकत्ता 1906, सुरत 1907; ठराव आधी, फूट पुढे.' या क्लृप्तीने कलकत्ता अधिवेशन आणि सुरत फुटीचा क्रम लक्षात राहतो.
Remember: 'Calcutta '06, Surat '07; resolution first, split next.' This links the two consecutive sessions in the correct chronological order.
पर्याय 2 — 1906: या वर्षी कलकत्ता अधिवेशन झाले; दादाभाई नौरोजी अध्यक्ष होते. काँग्रेसची फूट 1907 मध्ये सुरत येथे झाली. पर्याय 3 — 1969: या वर्षी काँग्रेसमध्ये इंदिरा गांधी आणि संघटनात्मक नेतृत्वाशी संबंधित संघर्षातून दुसरी मोठी फूट पडली; ती 1907 च्या पहिल्या सुरत फुटीपेक्षा वेगळी घटना आहे. पर्याय 4 — 1911: या वर्षी कलकत्ता येथे काँग्रेसचे अधिवेशन झाले आणि बिशन नारायण धर अध्यक्ष होते. काँग्रेसची पहिली फूट या वर्षी झाली नाही.
Option 2 — 1906: The Calcutta session took place in this year under Dadabhai Naoroji; the split occurred at Surat in 1907. Option 3 — 1969: Congress experienced another major split amid the conflict between Indira Gandhi and the party's organizational leadership. This was a separate, much later event. Option 4 — 1911: The Congress session was held in Calcutta, with Bishan Narayan Dhar as president. The first major split had already occurred in 1907.
