Geography
Indian Economic and Human Geography
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
2011 च्या जनगणनेनुसार, खालीलपैकी कोणत्या राज्याची लोकसंख्या सर्वात कमी आहे?
As per the Census-2011, which of the following states recorded the lowest population?
पर्याय (Options):
A
गोवा
B
हिमाचल प्रदेश
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
सिक्कीम
D
हरियाणा
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर सिक्कीम हे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• 2011 च्या भारतीय जनगणनेनुसार, सिक्कीम हे सर्वात कमी लोकसंख्या असलेले राज्य होते.
• भारताच्या ईशान्य भागात असलेल्या सिक्कीमची लोकसंख्या सुमारे 6,07,688 आहे, जी भारतीय राज्यांमध्ये सर्वात कमी आहे.
• सिक्कीममधील सर्वात कमी लोकसंख्या ही भौगोलिक स्थान आणि भूप्रदेशामुळे आहे. या भूपरिवेष्टित राज्यात उंचसखल पर्वतीय प्रदेश आहे, जो उच्च लोकसंख्येच्या घनतेसाठी अनुकूल नाही.
• याच्या तुलनेत गोवा हे क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वात लहान राज्य असले तरी, त्याची लोकसंख्या सिक्कीमपेक्षा जास्त आहे.
• हिमाचल प्रदेश आणि हरयाणा हे इतर राज्यांच्या तुलनेत लोकसंख्येने लहान असले तरी त्यांची लोकसंख्या सिक्कीम आणि गोवा या दोन्ही राज्यांपेक्षा जास्त आहे.
पूरक माहिती:
• भारतातील जनगणना:
• 1872 मध्ये, ब्रिटीश व्हाईसरॉय लॉर्ड मेयोच्या नेतृत्वात पहिल्यांदाच जनगणना करण्यात आली होती.
• त्यानंतर, ती दर 10 वर्षांच्या अंतराने आयोजित केली जाते.
• तथापि, भारताची पहिली संपूर्ण जनगणना 1881 मध्ये करण्यात आली होती.
• 1949 पासून, भारत सरकारच्या गृह मंत्रालयांतर्गत रजिस्ट्रार जनरल आणि भारताच्या जनगणना आयुक्तांद्वारे जनगणना आयोजित केली जाते.
• 1951 नंतरच्या सर्व जनगणना, 1948 च्या जनगणना कायद्यानुसार केली जाते.
• 2011 पर्यंत, एकूण 15 वेळा भारताची जनगणना करण्यात आली आहे.
महत्त्वाची टीप:
• राज्य जनगणना 2011 नुसार,
• उत्तरप्रदेश हे भारतातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले राज्य आहे, ज्याची लोकसंख्या 19.96 कोटी इतकी आहे.
• सिक्कीम हे देशातील सर्वात कमी लोकसंख्या असलेले राज्य आहे, ज्याची लोकसंख्या 6,07,688 आहे.
• मिझोराम हे सुमारे 10,91,014 लोकसंख्येसह भारतातील दुसरे सर्वात कमी लोकसंख्या असलेले राज्य आहे.
• अरुणाचल प्रदेश हे तिसरे सर्वात कमी लोकसंख्येचे राज्य आहे.