MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतात चलनवाढ _______ द्वारे मोजली जाते

In India, inflation is measured by

पर्याय (Options):
A

घाऊक किंमत निर्देशांक

B

ग्राहक किंमत निर्देशांक

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

स्थूल देशांतर्गत उत्पाद

D

पर्याय क्रमांक 1आणि 2 दोन्हीही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर ग्राहक किंमत निर्देशांक आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतातील चलनवाढीचे दोन मुख्य निर्देशक आहेत, घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) आणि ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI). • अनेक विकसनशील देश ग्राहक किंमत निर्देशांकातील बदल (CPI) त्यांच्या चलनवाढीचा केंद्रीय उपाय म्हणून वापरतात. • भारतात, CPI (एकत्रित) हे महागाई मोजण्यासाठी नवीन मानक म्हणून घोषित केले आहे (एप्रिल 2014). • ग्राहक किंमत निर्देशांक सामान्यत: दर महिन्याला मोजले जातात आणि यापेक्षा जास्त कालावधीसाठी मोजल्यास त्याचा वापर धोरणांसाठी अयोग्य होतो. • चलनवाढ ही अर्थव्यवस्थेतील दीर्घ कालावधीत वस्तू आणि सेवांच्या सरासरी किमतींमध्ये मोजलेली वाढ असते. • ही एक बृहत् संकल्पना आहे ज्यामध्ये वस्तूंच्या टोपलीवर चलनवाढीचा प्रभाव दिसून येतो. • पैशाचे मूल्य कमी झाल्यामुळे चलनवाढीचा एकत्रित प्रभाव नोंदवला जातो कारण पैशाची खरेदी शक्ती कमी होते. महत्त्वाची टीप: • चलनवाढ: • अर्थव्यवस्थेत दीर्घ कालावधीसाठी वस्तू आणि सेवांच्या सरासरी किमतींमध्ये मोजलेल्या वाढीला चलनवाढ म्हणतात. • ही एक बृहत् संकल्पना आहे, ज्यामध्ये चलनवाढीचा परिणाम वस्तूंच्या मोठ्या टोपलीवर दिसून येतो. • चलनवाढीचा एकूण परिणाम नोंदवला जातो कारण पैशाचे मूल्य कमी होते म्हणजेच पैशाची क्रयशक्ती कमी होते. • रांगणारी, क्रियाशील, पळणारी आणि तीव्र हे चलनवाढीचे प्रकार आहेत. • रांगणारी चलनवाढ तेव्हा होते जेव्हा चलनवाढीचा दर कालांतराने हळूहळू वाढतो. • रांगणारी चलनवाढ साधारणपणे 2% ते 4% पर्यंत असते. • क्रियाशील चलनवाढ तेव्हा होते जेव्हा चलनवाढ एक अंकी असते म्हणजेच 10% पेक्षा कमी असते. • क्रियाशील चलनवाढीला मध्यम चलनवाढ म्हणून संबोधले जाऊ शकते. • तीव्र चलनवाढीला उडी मारणारी चलनवाढ असेही म्हणतात. • तीव्र चलनवाढ म्हणजे असाधारणपणे उच्च पातळीवर जाणारी चलनवाढ होय.” • तीव्र चलनवाढीचा दर हा 20% ते 1000% आहे • हे महागाईच्या अत्यंत तीव्र प्रकारांसाठी राखीव आहे - सामान्यतः 1,000% पेक्षा जास्त. पूरक माहिती: +-----------------+----------------------------------------------------------------------------------+--------------------------------------------------------------------------------------------+ | मुद्दे | घाऊक किंमत निर्देशांक | ग्राहक किंमत निर्देशांक | +-----------------+----------------------------------------------------------------------------------+--------------------------------------------------------------------------------------------+ | व्याख्या | घाऊक स्तरावर किंवा बाजारभावावरील वस्तूंच्या किमतीतील सरासरी बदलाशी संबंधित किंमत | किरकोळ स्तरावर किंवा किरकोळ बाजारातील किम वस्तूंच्या किमतीतील सरासरी बदलाशी संबंधित रक्कम. | | वस्तुगट | केवळ वस्तूंपुरते मर्यादित | वस्तू आणि सेवा दोन्हींचा समावेश | | चलनवाढीची मोजणी | व्यवहाराच्या सुरुवातीच्या टप्प्यावर, चलनवाढ मोजली जाते | व्यवहाराच्या अंतिम टप्प्यावर, महागाई मोजली जाते | | मोजणी वर्ष | 2011-12 | 2012 | +-----------------+----------------------------------------------------------------------------------+--------------------------------------------------------------------------------------------+
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील थेट कराचे उदाहरण खालीलपैकी कोणते आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राज्यघटनेतील पंचवार्षिक योजनांची संकल्पना _______ पासून घेतली आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

अमेरिकेसोबत भारताच्या अलीकडील LPG (घरगुती गॅस) आयात करारासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: I. अमेरिकेकडून LPG आयात करण्याचा पहिला दीर्घकालीन करार भारताने केला आहे. II. या नवीन करारानुसार भारत सध्या त्याच्या एकूण वार्षिक LPG गरजेच्या सुमारे 10% आयात अमेरिकेकडून करतो. दिलेल्या विधानांपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती संकल्पना निव्वळ देशांतर्गत उत्पादाचे (NDP) उत्तम प्रतिनिधित्व करते?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणता उद्योग भारताच्या आठ मोठ्या उद्योगांचा भाग नाही?