General Science
Plant Pathology
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
फोमोप्सिस ब्लाइट (Phomopsis blight) हा बुरशीजन्य रोग खालीलपैकी कोणत्या पिकामध्ये आढळतो?
Phomopsis blight is a destructive fungal disease affecting which of the following crops?
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
वांगे (Brinjal)
B
बाजरी (Bajra)
C
ऊस (Sugarcane)
D
बटाटा (Potato)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
फोमोप्सिस ब्लाइट (Phomopsis blight / फळकुज) हा रोग **वांग्यामध्ये (Brinjal)** आढळणारा अत्यंत नुकसानकारक रोग आहे.
हा रोग **फोमोप्सिस व्हेक्सन्स (Phomopsis vexans)** या बुरशीमुळे होतो. या रोगामुळे वांग्याच्या रोपांची मानकुज होते, पानांवर वर्तुळाकार काळपट चट्टे पडतात आणि फळांवर खोलगट तपकिरी डाग पडून फळे कुजतात.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:
MPSC परीक्षेत पिके व त्यांच्या रोगांची जोडी नेहमी विचारली जाते: वांगे = फोमोप्सिस, ऊस = लाल सड, बाजरी = अर्गोट, भुईमूग = टिक्का.
स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:
कृषी रोग जोडगोळी: • **वांगे** = फोमोप्सिस ब्लाइट (*Phomopsis vexans*) • **ऊस** = लाल सड (Red rot) • **बाजरी** = अर्गोट (Ergot) • **भुईमूग** = टिक्का (Tikka)
पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:
• पर्याय 1 (वांगे): तंतोतंत बरोबर; फोमोप्सिस ब्लाइट हा वांग्याचा प्रमुख रोग आहे. • पर्याय 2 (बाजरी): बाजरीवर 'अर्गोट' (Ergot) आणि 'गोसावी / हरितकणीस' (Green ear) रोग पडतात. • पर्याय 3 (ऊस): उसावर 'लाल सड' (Red rot) हा बुरशीजन्य रोग पडतो. • पर्याय 4 (बटाटा): बटाट्यावर 'लेट ब्लाइट' (Late blight / फायटोफ्थोरा) रोग पडतो.