• गव्हाची मोकळी काणी युस्टिलगो ट्रिटसी या कवकामुळे होते.
• याची लागण झालेल्या पिकांचा अग्र भाग इतर पिकांच्या तुलनेने लवकर उगवतो.
+-----+--------------------+--------------------+
| जीव | रोगकारक | पिकांचा रोग |
+-----+--------------------+--------------------+
| कवक | युस्टिलगो ट्रिटसी | गव्हाची मोकळी काणी |
| कवक | युस्टिलॅगो होर्डाइ | बार्लीची झाक काणी |
| कवक | युस्टिलॅगो कोलेरी | ओटची झाक काणी |
| कवक | युस्टिलॅगो ॲव्हेनी | ओटची मोकळी काणी |
+-----+--------------------+--------------------+
• Loose smut of wheat is caused because of a fungus Ustilago tritici.
• A plant infected from it generally produces the head earlier than the healthy plants.
+----------+------------------+------------------------+
| Organism | Pathogen | Plant Disease |
+----------+------------------+------------------------+
| Fungi | Ustilago tritici | Loose smut of wheat |
| Fungi | Ustilago hordei | Covered smut of barley |
| Fungi | Ustilago kolleri | Covered smut of oat |
| Fungi | Ustilago avenae | Loose smut of oat |
+----------+------------------+------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('युस्टिलॅगो ॲव्हेनी') आणि पर्याय 3 ('युस्टिलगो ट्रिटसी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 4 ('Ustilago avenae') with Option 3 ('Ustilago tritici'). Distinguish the exact context before marking.
वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'युस्टिलगो ट्रिटसी'. Botany & Plant Kingdomचा थेट संबंध 'युस्टिलगो ट्रिटसी' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.
Science Booster: Core Principle — 'Ustilago tritici'. Connect Botany & Plant Kingdom directly to 'Ustilago tritici'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('युस्टिलॅगो कोलेरी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'युस्टिलगो ट्रिटसी' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('युस्टिलॅगो होर्डाइ'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'युस्टिलगो ट्रिटसी' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('युस्टिलॅगो ॲव्हेनी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'युस्टिलगो ट्रिटसी' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('युस्टिलगो ट्रिटसी') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Ustilago kolleri'): Incorrect. As per official verified records, 'Ustilago tritici' is the valid fact.
• Option 2 ('Ustilago hordei'): Incorrect. As per official verified records, 'Ustilago tritici' is the valid fact.
• Option 4 ('Ustilago avenae'): Incorrect. As per official verified records, 'Ustilago tritici' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('Ustilago tritici').