MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Cell Biology, Genetics & Evolution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

केवळ पाण्याखालील वस्तूंद्वारे निर्माण होणारे आवाज प्राप्त करण्यासाठी वापरल्या जाणार्‍या उपकरणाला निष्क्रिय ______ प्रणाली म्हणतात.

An apparatus used only for receiving the sounds generated by underwater objects is called a passive ______ system.

पर्याय (Options):
A

अभिवाहमापी (फ्लक्समीटर)

B

सोनार

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

फॅदममापी

D

तरकाटा (हायड्रोमीटर)

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर सोनार आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • सोनार हे एक तंत्र आहे जे ध्वनी प्रसाराचा उपयोग नेव्हिगेट करण्यासाठी, अंतर मोजण्यासाठी आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर किंवा त्याखालील वस्तूंशी संवाद साधण्यासाठी किंवा शोधण्यासाठी करते, जसे की इतर जहाजे. • SONAR चे पूर्ण रूप "साउंड नेव्हिगेशन अँड रेंजिंग" आहे. • वस्तूद्वारे उत्सर्जित किंवा परावर्तित होणाऱ्या ध्वनितरंग सोनार उपकरणाद्वारे शोधल्या जातात आणि त्यामध्ये असलेल्या माहितीचे विश्लेषण केले जाते. • शास्त्रज्ञ प्रामुख्याने सोनारचा वापर नॉटिकल चार्ट विकसित करण्यासाठी, नेव्हिगेशनसाठी पाण्याखालील धोके शोधण्यासाठी, समुद्राच्या तळावरील वस्तूंचा शोध आणि नकाशा तयार करण्यासाठी, जसे की नौभंग करण्यासाठी आणि समुद्रतळावरच नकाशा तयार करण्यासाठी वापरतात. सोनारचे दोन प्रकार आहेत - सक्रिय आणि निष्क्रिय. पूरक माहिती: +--------------------------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | उपकरणाचे नाव | कार्ये/ वापर | +--------------------------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | वायुभारमापक (बॅरोमीटर) | वातावरणाचा दाब मोजणे. | | चलविद्युतमापक यंत्र (गॅल्व्हानोमीटर) | लहान विद्युत प्रवाह मोजणे. | | ॲमीटर | विद्युत प्रवाहाचे सामर्थ्य मोजणे. | | पायरोमीटर | खूप उच्च तापमान मोजणे. | | उष्णतामापक यंत्र (कॅलरीमीटर) | उष्णतेचे प्रमाण मोजणे. | | पॉलीग्राफ | हृदयाचे ठोके, रक्तदाब आणि श्वासोच्छ्वास यासारख्या शारीरिक प्रक्रियांमध्ये एकाच वेळी बदल रेकॉर्ड करणे अनृत शोधी म्हणून वापरले जाते. | | इलेक्ट्रोकार्डियोग्राफ (ECG) | हृदयाच्या हालचाली मोजणे. | | विद्युतजनित्र (डायनॅमो) | यांत्रिक उर्जेचे विद्युत उर्जेमध्ये रूपांतर करते. | | परिदर्शक (पेरिस्कोप) | समुद्रसपाटीपासून वरच्या वस्तू पाहण्यासाठी वापरला जातो. | | इलेक्ट्रोएन्सेफॅलोग्राफ (EEG) | मेंदूतील विद्युत प्रक्रिया मोजतो. | +--------------------------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('फॅदममापी') आणि पर्याय 2 ('सोनार') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'सोनार'. Cell Biology, Genetics & Evolutionचा थेट संबंध 'सोनार' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('अभिवाहमापी (फ्लक्समीटर)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सोनार' हे ठरते. • पर्याय 3 ('फॅदममापी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सोनार' हे ठरते. • पर्याय 4 ('तरकाटा (हायड्रोमीटर)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सोनार' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('सोनार') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):