योग्य उत्तर म्हणजे न्यूटनचा पहिला नियम.
संकल्पना:
• न्यूटनचा गतीचा पहिला नियम: याला जडपणाचा नियम देखील म्हणतात. जडत्व ही एखाद्या वस्तूची बदलास विरोध करण्याची क्षमता आहे.
• न्यूटनच्या पहिल्या गतिविषयक नियमानुसार बाह्य बलाने कार्य केल्याशिवाय वस्तू विश्रांतीच्या स्थितीत किंवा एकसारख्या गतीमध्ये सरळ रेषेत राहील.
• विश्रांतीचे जडत्व: जेव्हा एखादी वस्तू विश्रांतीच्या अवस्थेत असते, तेव्हा तिला हलविण्यासाठी आपण बाह्य बल लागू करेपर्यंत तो विश्रांतीच्या अवस्थेत राहते. या गुणधर्मास विश्रांतीचे जडत्व म्हणतात.
• गतिचे जडत्व: जेव्हा वस्तूची गती एकसमान असते, तेव्हा आपण तिला थांबवण्यास बाह्य बल लावेपर्यंत तो चालत राहतो. या गुणधर्मास गतिचे जडत्व म्हणतात.
स्पष्टीकरणः
• जेव्हा एखादी बस अचानक हलू लागते, तेव्हा विश्रांतीचा जडत्व किंवा न्यूटनच्या 1 ल्या नियमामुळे प्रवासी मागे पडतात.
• कारण वस्तू विश्रांतीच्या अवस्थेत होती आणि जेव्हा बस अचानक हलू लागते तेव्हा खालील भाग हलू लागतो, परंतु वरील भाग अजूनही विश्रांतीच्या अवस्थेत असतो, ज्यामुळे त्याला एक धक्का जाणवते आणि तो मागे ढकलला जातो. म्हणून पर्याय 1 बरोबर आहे.
न्यूटन यांनी दिलेले गतीचे नियम खालीलप्रमाणे आहेः
+-------------------+--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| गतीचे नियम | विधान |
+-------------------+--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| गतीचा पहिला कायदा | बाह्य असंतुलित शक्ती त्यावर कार्य करत नाही तोपर्यंत एखादी वस्तू विश्रांतीवर किंवा सरळ रेषेत एकसारखी हालचालीच्या स्थितीत राहते. |
| गतीचा दुसरा नियम | गती बदलांचा दर लागू केलेल्या शक्तीच्या प्रमाणात आहे आणि गतीचा बदल शक्तीच्या दिशेने होतो. |
| गतीचा तिसरा कायदा | प्रत्येक क्रियेची शक्ती समान आणि विरुद्ध प्रतिक्रिया शक्ती असते जी एकाच वेळी कार्य करते. |
+-------------------+--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
The correct answer is Newton's first law.
CONCEPT:
• Newton’s first law of motion: It is also called the law of inertia. Inertia is the ability of a body by virtue of which it opposes a change.
• According to Newton’s first law of motion, an object will remain at rest or in uniform motion in a straight line unless acted upon by an external force.
• The inertia of rest: When a body is in rest, it will remain at rest until we apply an external force to move it. This property is called inertia of rest.
• The inertia of motion: When a body is in a uniform motion, it will remain in motion until we apply an external force to stop it. This property is called inertia of motion.
EXPLANATION:
• When a bus suddenly starts moving, the passengers fall backward due to the law of inertia of rest or 1st law of Newton.
• Because the body was in the state of rest and when the bus suddenly starts moving the lower body tends to be in motion, but the upper body still remains in a state of rest due to which it feels a jerk and falls backward. Hence option 1 is correct.
Related Concepts:
Laws of Motion given by Newton are as follows:
+--------------------------+---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| Law of Motion | Statement |
+--------------------------+---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| First Law of motion | An object continues to remain at rest or in a state of uniform motion along a straight line unless an external unbalanced force acts on it. |
| The second law of motion | The rate of change of momentum is proportional to the applied force and the change of momentum occurs in the direction of the force. |
| Third law of motion | Every action force has an equal and opposite reaction force which acts simultaneously. |
+--------------------------+---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('न्यूटनचा दुसरा नियम') आणि पर्याय 1 ('न्यूटनचा पहिला नियम') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Newton's second law') with Option 1 ('Newton's first law'). Distinguish the exact context before marking.
वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'न्यूटनचा पहिला नियम'. Mechanics, Motion, Force & Gravitationचा थेट संबंध 'न्यूटनचा पहिला नियम' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.
Science Booster: Core Principle — 'Newton's first law'. Connect Mechanics, Motion, Force & Gravitation directly to 'Newton's first law'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('न्यूटनचा दुसरा नियम'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'न्यूटनचा पहिला नियम' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('न्यूटनचा तिसरा नियम'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'न्यूटनचा पहिला नियम' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('न्यूटनचा कोणताही नियम नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'न्यूटनचा पहिला नियम' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('न्यूटनचा पहिला नियम') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Newton's second law'): Incorrect. As per official verified records, 'Newton's first law' is the valid fact.
• Option 3 ('Newton's third law'): Incorrect. As per official verified records, 'Newton's first law' is the valid fact.
• Option 4 ('None of Newton's laws'): Incorrect. As per official verified records, 'Newton's first law' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Newton's first law').