General Science
Periodic Table
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खालीलपैकी कोणते रासायनिक मूलद्रव्य अल्कमृदा धातू (Alkaline Earth Metals) गटाशी **संबंधित नाही**?
Which of the following chemical elements does **NOT** belong to the group of alkaline earth metals?
पर्याय (Options):
A
कॅल्शियम (Ca)
B
बेरियम (Ba)
C
रेडियम (Ra)
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
पोटॅशियम (K)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
आवर्त सारणीतील **गट 2 (Group 2)** च्या मूलद्रव्यांना **अल्कमृदा धातू (Alkaline Earth Metals)** म्हणतात. यामध्ये बेरिलियम (Be), मॅग्नेशियम (Mg), कॅल्शियम (Ca), स्ट्रॉन्शियम (Sr), बेरियम (Ba), आणि रेडियम (Ra) यांचा समावेश होतो. यांच्या बाह्यतम कक्षेत 2 व्हॅलेन्स इलेक्ट्रॉन्स ($ns^2$) असतात.
**पोटॅशियम (K)** हे **गट 1 (Group 1 - अल्कली धातू / Alkali Metals)** मधील मूलद्रव्य आहे (व्हॅलेन्स इलेक्ट्रॉन = 1, $ns^1$). त्यामुळे पोटॅशियम अल्कमृदा धातू नाही.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:
गट 1 = अल्कली धातू (Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) आणि गट 2 = अल्कमृदा धातू (Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra). नावातील 'मृदा' (Earth) शब्दावरून गट ओळखण्यात गफलत करू नका.
स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:
गट 2 अल्कमृदा धातू युक्ती: 'Beta Mange Car Scooter Baap Razi' (Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra). पोटॅशियम (K) हा गट 1 (Alkali) आहे!
पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:
• पर्याय 1 (कॅल्शियम - Ca): गट 2 चा सदस्य आहे ($Z=20$). • पर्याय 2 (बेरियम - Ba): गट 2 चा सदस्य आहे ($Z=56$). • पर्याय 3 (रेडियम - Ra): गट 2 चा किरणोत्सारी सदस्य आहे ($Z=88$). • पर्याय 4 (पोटॅशियम - K): बरोबर; हा गट 1 चा अल्कली धातू आहे ($Z=19$).