MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Light, Optics & Optical Instruments FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

पाण्यात हवेचे बुडबुडे ________ मुळे चमकतात.

The air bubbles shine in the water because of ________.

पर्याय (Options):
A

अपस्करण

B

विवर्तन

C

परावर्तन

D

एकूण अंतर्गत परावर्तन

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर एकूण अंतर्गत परावर्तन हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • एकूण अंतर्गत परावर्तन • हे पाणी किंवा काच यांसारख्या माध्यमातील प्रकाशाच्या किरणांचे आजूबाजूच्या पृष्ठभागावरून परत माध्यमात पूर्ण परावर्तन आहे. • आपतन कोन विशिष्ट मर्यादित कोनापेक्षा मोठा असल्यास घटना घडते, ज्याला क्रांतिक कोन म्हणतात. • उदाहरणे - • मृगजळाची निर्मिती. • पाण्यात रिकाम्या टेस्ट ट्यूबची चमक. • काचेच्या भांड्यात तडा चमकणे. • हिऱ्याची चमक. • ऑप्टिकल फायबरमध्ये प्रकाश किरणांचे प्रसारण. पूरक माहिती: • अपस्करण • पांढऱ्या प्रकाशाचा त्याच्या तरंगलांबीच्या पूर्ण स्पेक्ट्रममध्ये पसरणे म्हणजे अपस्करण. • उदाहरणे - • इंद्रधनुष्य निर्मिती, • पाण्यावर टाकलेले पेट्रोल वेगवेगळे रंग दाखवेल, • चिति प्रकाशाला वेगवेगळ्या रंगांमध्ये विभाजित करतो, • साबणाच्या बुडबुड्यांमध्ये रंगाचे अपस्करण इ. • विवर्तन • विवर्तन म्हणजे अडथळ्यांभोवती तरंग पसरवणे. • उदाहरणे - • क्ष-किरण विवर्तन, • एका छोट्या अंतरातून पाणी वाहते, • सौर किंवा चंद्र कोरोना, ध्वनी इ. • परावर्तन • जेव्हा प्रकाशकिरण एखाद्या पृष्ठभागावर आदळतो आणि मागे फिरतो आणि ज्या माध्यमापासून तो उगम होतो त्या माध्यमाकडे परत येतो तेव्हा परावर्तन होते. • उदाहरणे - • आरशातील आणि पाण्याच्या तलावात प्रकाशाचे परावर्तन, चमकणारे तारे, रात्री चंद्राचा प्रकाश इ.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('अपस्करण') आणि पर्याय 4 ('एकूण अंतर्गत परावर्तन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'एकूण अंतर्गत परावर्तन'. Light, Optics & Optical Instrumentsचा थेट संबंध 'एकूण अंतर्गत परावर्तन' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('अपस्करण'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'एकूण अंतर्गत परावर्तन' हे ठरते. • पर्याय 2 ('विवर्तन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'एकूण अंतर्गत परावर्तन' हे ठरते. • पर्याय 3 ('परावर्तन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'एकूण अंतर्गत परावर्तन' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('एकूण अंतर्गत परावर्तन') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):