दूरदृष्टिता (Hypermetropia / Far-sightedness) मध्ये व्यक्तीला दूरच्या वस्तू स्पष्ट दिसतात, परंतु जवळच्या वस्तू अस्पष्ट दिसतात. याची दोन प्रमुख कारणे असतात:
1. डोळ्याच्या भिंगाचे नाभीय अंतर खूप जास्त असणे (भिंगाची अभिसारी शक्ती / वक्रता कमी होणे).
2. नेत्रगोलक नेहमीपेक्षा लहान (चपटा) होणे, ज्यामुळे जवळच्या वस्तूची प्रतिमा डोळयातील पडद्याच्या (Retina) मागे तयार होते.
या दोषाच्या निवारणासाठी योग्य नाभीय अंतराचे बहिर्वक्र भिंग (Convex lens) वापरले जाते.
Hypermetropia (hyperopia or far-sightedness) is an optical defect where a person can see distant objects clearly but cannot focus on nearby objects. It occurs due to:
1. The focal length of the eye lens is too long (converging power is too weak).
2. The eyeball has become too short, so light rays from a near object converge behind the retina.
This defect is corrected by using spectacles with a convex (converging) lens of appropriate power.
नेत्रगोलक 'लांबट' झाल्यास Myopia होतो (प्रतिमा रेटिनाच्या पुढे पडते); नेत्रगोलक 'लहान/चपटा' झाल्यास Hypermetropia होतो (प्रतिमा रेटिनाच्या मागे पडते).
Remember: Longer focal length = lower optical power ($P = 1/f$). In hypermetropia, the eye lens cannot become sufficiently convex to bend divergent near rays onto the retina.
दृष्टीदोष जोडगोळी:
• निकटदृष्टिता (Myopia) = अंतरगोल भिंग (Concave Lens)
• दूरदृष्टिता (Hypermetropia) = बहिर्वक्र भिंग (Convex Lens)
Eye Defect Rule:
• Myopia: Long eyeball / High power → Corrected by Concave lens.
• Hypermetropia: Short eyeball / Low power (Long $f$) → Corrected by Convex lens.
• पर्याय 1 (अत्यधिक वक्रता): हे निकटदृष्टिता (Myopia) चे कारण आहे, दूरदृष्टितेचे नाही.
• पर्याय 2 (नेत्रगोलक लांब होणे): हे देखील निकटदृष्टिता (Myopia) चे कारण आहे.
• पर्याय 3 (नाभीय अंतर खूप जास्त असणे): बरोबर; नाभीय अंतर वाढल्याने किरणांचे अभिसरण रेटिनाच्या मागे होते.
• Option 1 (Excessive curvature): Cause of Myopia (near-sightedness).
• Option 2 (Elongation of eyeball): Cause of Myopia (image forms in front of the retina).
• Option 3 (Focal length too long): Correct; weaker convergence focuses rays behind the retina.
• Option 4: Incorrect since Option 3 is correct.