MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Human Physiology, Nutrition & Diseases FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

अंतःस्रावी ग्रंथीची कोणती जोडी मेंदूत स्थित आहे?

Which of the following pairs of endocrine glands is located in the brain?

पर्याय (Options):
A

हायपोथालेमस आणि थायमस

B

पिट्यूटरी आणि पॅराथिरायड

C

थायरॉईड आणि पाइनल

D

हायपोथालेमस आणि पाइनल

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
१. शरीरशास्त्र संकल्पना व ग्रंथींची स्थाने: • मानवी मेंदूच्या (कपाल) भागामध्ये नेमक्या तीन अंतःस्रावी ग्रंथी असतात: १. हायपोथॅलॅमस (Hypothalamus): अग्रमेंदूच्या तळाशी (डायएन्सेफॅलॉन) स्थित. ही चेतासंस्था व अंतःस्रावी संस्थेचा दुवा आहे. २. पाइनल ग्रंथी (Pineal Gland): अग्रमेंदूच्या पृष्ठीय (पाठीमागच्या) बाजूस स्थित. ही 'मेलाटोनिन' स्रवून जैविक घड्याळ (झोपेचे चक्र) नियंत्रित करते. ३. पियुषिका / पिट्यूटरी ग्रंथी (Pituitary Gland): मेंदूच्या तळाशी सेला टर्सिका पोकळीत असते. • इतर ग्रंथींची स्थाने: - थायरॉईड व पॅराथिरायड: गळ्यामध्ये (स्वरयंत्राजवळ) असतात. - थायमस ग्रंथी: छातीमध्ये (हृदयाजवळ, उरोस्थीमागे) असते. • जोड्यांची पडताळणी: - हायपोथालेमस (मेंदू) + थायमस (छाती) ✗ - पिट्यूटरी (मेंदू) + पॅराथिरायड (गळा) ✗ - थायरॉईड (गळा) + पाइनल (मेंदू) ✗ - हायपोथालेमस आणि पाइनल ➔ दोन्हीही मेंदूत स्थित आहेत! ✓ म्हणून, पर्याय 4 योग्य आहे.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram

स्पष्टीकरणाची आकृती / संदर्भ तक्ता

Solution Diagram
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील फसवणूक: थायमस (छाती) आणि थायरॉईड (गळा) यांच्या नावातील साधर्म्यामुळे गोंधळ होऊ देऊ नका. मेंदूत केवळ हायपोथालेमस, पाइनल आणि पिट्यूटरी असतात.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

मेंदूतील ग्रंथी = हायपोथॅलॅमस, पाइनल आणि पिट्यूटरी (मेंदूचे त्रिकूट)!

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

• पर्याय 1: थायमस छातीत असते, मेंदूत नाही. • पर्याय 2: पॅराथिरायड गळ्यात असते. • पर्याय 3: थायरॉईड गळ्यात असते. • पर्याय 4: अचूक उत्तर (हायपोथालेमस आणि पाइनल दोन्ही अग्रमेंदूत असतात).

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):