सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
संकल्पना:
•
संकल्पना:
• पेशी विभाजन ही अशी प्रक्रिया आहे ज्याद्वारे एक परिपक्व पेशी विभक्त होते आणि 2 समान जन्य पेशी तयार करतात जे अनेक वैशिष्ट्यांसह पैतृक पेशीसारखे असतात.
• पेशींच्या पुनरुत्पादनादरम्यान 2 प्रक्रिया होतात.
• पेशींची वाढ: पेशींच्या विविध घटकांचे संश्लेषण आणि द्विगुणनाचा कालावधी.
• पेशी विभाजन: जेव्हा परिपक्व पेशी दोन पेशींमध्ये विभागली जाते तेव्हा ही प्रक्रिया असते.
• पेशी चक्र 2 चरणांमध्ये पूर्ण होते:
• आंतरप्रावस्था
• एम-फेज / विभाजित अवस्था
स्पष्टीकरण:
• आंतरप्रावस्था हा पेशी विभाजनातील शेवटच्या कालावधीपासून पुढील पेशी विभाजनाच्या सुरूवातीचा कालावधी असतो.
• पेशी चक्राच्या एकूण वेळेच्या जवळपास 95% वेळ आंतरप्रावस्था घेतात.
• आंतरप्रावस्थेदरम्यान पेशी पुढील विभाजनासाठी स्वतःला तयार करतात, त्या आकाराने वाढतात. तर आंतरप्रावस्थेमध्ये पेशी सर्वात जास्त चयापचय क्रियाशील असतात.
• आंतरप्रावस्था 3 टप्प्यात विभागलेली आहे:
• G1 टप्पा/ सूत्री विभाजनानंतरचा/ प्री-डीएनए संश्लेषित टप्पा / पहिला अंतर टप्पा
• S-टप्पा/ संश्लेषित टप्पा
• G2-टप्पा/ सूत्री विभाजनाआधीचा/ संश्लेषनानंतरचा टप्पा / द्वितीय अंतर टप्पा.
• पूर्वी आंतरप्रावस्था ही पेशी चक्रातील विश्राम प्रावस्था मानली जात होती, परंतु अलिकडच्या अभ्यासात असे दिसून आले आहे की पुढील टप्प्यातील तयारीसाठी पेशी या टप्प्यात सर्वात जास्त सक्रिय आहे, म्हणून त्यास विश्राम प्रावस्था म्हणता येणार नाही, त्याऐवजी त्याला तयारीची प्रावस्था म्हणतात.
• एम-फेज / विभाजित अवस्था टप्प्यात चार उप-चरण आहेत: पूर्वावस्था, मध्यावस्था, पश्चावस्था, अंत्यावस्था
Concept:
• Cell Division is the process by which a mature cell divides and forms 2 nearly equal daughter cells which resemble the parental cell in a number of characteristics.
• 2 processes take place during cell reproduction.
• Cell growth: this is the period of synthesis and duplication of various components of the cell.
• Cell division: It is the process which a mature cell divides into two cells.
• The Cell cycle completes in 2 steps:
• Interphase
• M-phase/Dividing phase
Explanation:
• Interphase is the period between the end of one cell division to the beginning of the next cell division.
• The interphase takes almost 95% of the total time of the cell cycle.
• During interphase, the cell prepares itself for the next division, and it grows in size. So the cell is the most active metabolically in Interphase.
• Interphase is divided into 3 phases:
• G1 phase/Post mitotic/Pre-DNA synthetic phase/Ist gap phase
• S-phase/Synthetic phase
• G2-phase/Pre mitotic/Post synthetic phase/IInd gap phase.
Important Notes:
• Earlier Interphase was considered as the resting phase in the cell cycle, but recent studies have revealed that the cell is the most active in this phase as it prepares for the next division, so it cannot be called resting instead it is called the preparing phase.
Related Concepts:
• M-phase/Dividing phase has four sub-phases: Prophase, Metaphase, Anaphase, Telophase
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('मध्यावस्था') आणि पर्याय 4 ('आंतरप्रावस्था') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('Metaphase') with Option 4 ('Interphase'). Distinguish the exact context before marking.
वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'आंतरप्रावस्था'. Cell Biology, Genetics & Evolutionचा थेट संबंध 'आंतरप्रावस्था' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.
Science Booster: Core Principle — 'Interphase'. Connect Cell Biology, Genetics & Evolution directly to 'Interphase'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('मध्यावस्था'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आंतरप्रावस्था' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('पूर्वावस्था'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आंतरप्रावस्था' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('पश्चावस्था'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आंतरप्रावस्था' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('आंतरप्रावस्था') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Metaphase'): Incorrect. As per official verified records, 'Interphase' is the valid fact.
• Option 2 ('Prophase'): Incorrect. As per official verified records, 'Interphase' is the valid fact.
• Option 3 ('Anaphase'): Incorrect. As per official verified records, 'Interphase' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('Interphase').