योग्य उत्तर 20 आहे.
संकल्पना:
• जड पाणी: हा पाण्याचा एक प्रकार आहे ज्यामध्ये सामान्य हायड्रोजन -1 समस्थानिक, जे सधारण पाण्यातील बहुतेक हायड्रोजन बनवते, त्याच्याऐवजी फक्त ड्युटेरियम असते.
• सूत्र: D2O
• उत्कलानांक: 101.4 °C
• मोल वस्तुमान: 20 gm/mole
• द्रवनांक: 3.8 °C
• घनता: 1.11 gm/cm3
• अपवार्तानांक: 1.328
स्पष्टीकरण:
• जड पाण्यात ड्युटेरियम (D) असते, जे हायड्रोजनचे समस्थानिक आहे.
• हायड्रोजनच्या केंद्रकामध्ये 1 प्रोटॉन आणि 0 न्यूट्रॉन असतात ज्यामुळे त्याचा अणुभार 1 असतो, तर ड्युटेरियमच्या केंद्राकामध्ये 1 प्रोटॉन आणि 1 न्यूट्रॉन असतो.
• म्हणून ड्युटेरियमचा अणूभार 2 आहे.
• म्हणून जड पाणी, ज्याचे रेणू सूत्र D2O आहे, त्याचे रेणू वस्तुमान = 16 (ऑक्सिजनसाठी) + (2 × 2) (दोन ड्युटेरियमसाठी) = 20 आहे.
• योग्य पर्याय 4 आहे.
The correct answer is 20.
CONCEPT:
• Heavy water: It is a form of water that contains only deuterium rather than the common hydrogen-1 isotope that makes up most of the hydrogen in normal water.
• Formula: D_(2)O
• Boiling point:101.4 °C
• Molar mass: 20 gm/mole
• Melting point: 3.8 °C
• Density: 1.11 gm/cm^(3)
• Refractive index:1.328
EXPLANATION:
• Heavy water has deuterium(D) which is an isotope of hydrogen.
• While hydrogen has 1 proton and 0 neutrons in its nucleus giving it an atomic weight of 1, deuterium has 1 proton and 1 neutron in its nucleus.
• So deuterium has atomic weight 2.
• So heavy water, which has molecular formula D_(2)O, has molecular mass = 16(for oxygen)+(2× 2)(for two deuteriums)= 20
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('16') आणि पर्याय 4 ('20') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('16') with Option 4 ('20'). Distinguish the exact context before marking.
वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — '20'. Chemistry in Everyday Life & Environmental Chemistryचा थेट संबंध '20' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.
Science Booster: Core Principle — '20'. Connect Chemistry in Everyday Life & Environmental Chemistry directly to '20'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('16'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '20' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('18'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '20' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('22'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '20' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('20') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('16'): Incorrect. As per official verified records, '20' is the valid fact.
• Option 2 ('18'): Incorrect. As per official verified records, '20' is the valid fact.
• Option 3 ('22'): Incorrect. As per official verified records, '20' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('20').