MPSC Test Logo mpsctest.in
Logical Reasoning Critical Reasoning: Statement-Assumption, Cause-Effect FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

दिलेल्या आकृतीमध्ये किती त्रिकोण आहेत?

How many triangles are there in the given figure?

Question Diagram
Question Diagram
Question Diagram
पर्याय (Options):
A

18

B

15

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

17

D

16

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
दिलेल्या संमिश्र भूमितीय आकृतीमधील एकूण त्रिकोणांची अचूक संख्या शोधण्यासाठी शिरोबिंदू निश्चित करून टप्प्याटप्प्याने (१-घटक, २-घटक व बहु-घटक) त्रिकोण मोजू: १) १-घटक सुटे त्रिकोण (Single Triangles) = ६: - $\triangle ABC$: डाव्या बाजूचा मुख्य त्रिकोण (शिरोबिंदू A, B, C) - $\triangle FCE$: तळाचा काटकोन त्रिकोण (शिरोबिंदू F, C, E) - $\triangle ACH$: स्तंभ AC, कर्ण AD व रेषा CG यांच्या छेदनबिंदूने बनलेला (A, C, H) - $\triangle GHI$: वरचा सूक्ष्म त्रिकोण (शिरोबिंदू G, H, I) - $\triangle DEI$: पाया ED व कर्ण AD, FG यांच्या छेदनबिंदूचा त्रिकोण (D, E, I) - $\triangle DGI$: उजवा बाह्य त्रिकोण (D, G, I) २) २-घटक संयुक्त त्रिकोण (Compound Triangles) = ७: - $\triangle ACD$: उजव्या बाजूचा मुख्य काटकोन त्रिकोण (A, C, D) - $\triangle CDH$: पाया CD व रेषा CG ने बनलेला त्रिकोण (C, D, H) - $\triangle CEG$: पाया CE व शिखर G असणारा त्रिकोण (C, E, G) - $\triangle DGH$: $\triangle DGI + \triangle GHI$ मिळून बनलेला (D, G, H) - $\triangle DEG$: पाया ED व शिखर G असणारा त्रिकोण (D, E, G) - $\triangle CFG$: मध्यस्तंभ CF व शिखर G असणारा त्रिकोण (C, F, G) - $\triangle AFI$: स्तंभ AF व शिरोबिंदू I असणारा त्रिकोण (A, F, I) ३) ३-घटक / महा-त्रिकोण (Major Triangles) = २: - $\triangle ABD$: संपूर्ण पाया BD व वरचा शिरोबिंदू A असणारा मुख्य त्रिकोण ($\triangle ABC + \triangle ACD$) - $\triangle CDG$: पाया CD व शिखर G असणारा मोठा त्रिकोण ($\triangle CEG + \triangle DEG$) $$\text{एकूण त्रिकोण} = 6 + 7 + 2 = 15$$ म्हणून दिलेल्या आकृतीत एकूण १५ त्रिकोण आहेत.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram

स्पष्टीकरणाची आकृती / संदर्भ तक्ता

Solution Diagram
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

अशा संमिश्र आकृत्यांमध्ये एकापेक्षा जास्त रेषा (उदा. रेषा AD, CG आणि FG) एकमेकांना छेदतात तेव्हा अनेक सूक्ष्म त्रिकोण (जसे की $\triangle GHI$, $\triangle DEI$) तयार होतात. घाईगडबडीत विद्यार्थी फक्त ठळक दिसणारे त्रिकोण मोजतात किंवा अंतर्गत संयुक्त त्रिकोण मोजताना दुहेरी मोजणी (double counting) करतात. व्यवस्थित नामकरण (A, B, C, D, E, F, G, H, I) करून १-घटक, २-घटक आणि ३-घटक अशा पद्धतशीर वर्गवारीनेच अचूक उत्तर मिळते.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

"सुटे घटक मोजा आधी, मग जोड्यांची जोडा सांधी; पाया-शिरोबिंदू नियम पक्का, मोजणीत नाही खाणार धक्का!" (सुटे त्रिकोण ६ + संयुक्त त्रिकोण ७ + मोठे त्रिकोण २ = १५).

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

- पर्याय १ (18): अयोग्य; परीक्षेमध्ये विद्यार्थी काही चौकोनी भागांना किंवा एकाच त्रिकोणाला दोनदा मोजल्यामुळे ही अति-संख्या येते. - पर्याय २ (15): योग्य उत्तर; वरील अचूक वर्गीकरणानुसार ६ सुटे + ७ संयुक्त + २ मोठे = १५ त्रिकोण सिद्ध होतात. - पर्याय ३ (17): अयोग्य; कल्पित त्रिकोण मोजल्यास ही चूक होते. - पर्याय ४ (16): अयोग्य; $\triangle DGH$ किंवा $\triangle CDG$ सारख्या संयुक्त त्रिकोणांची पुनरावृत्ती मोजल्यास १६ उत्तर येते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Logical Reasoning MPSC सराव प्रश्न

दिलेल्या पर्यायांपैकी एक संख्या निवडा जी खालील मालिकेतील प्रश्नचिन्ह (?) बदलू शकेल. 11, 14, 23, ?, 131

Logical Reasoning MPSC सराव प्रश्न

परवा गुरुवार होता. परवा कोणता दिवस असेल?

Logical Reasoning MPSC सराव प्रश्न

खालील रिकाम्या जागी क्रमश: डावीकडून उजवीकडे ठेवल्यास अक्षरांची मालिका पूर्ण होईल अशा अक्षरांचे प्रतिनिधित्व करणारा पर्याय निवडा. _ op _ mo _ n _ _ pnmop _

Logical Reasoning MPSC सराव प्रश्न

अनिल, कमल, राम, संजय, आकाश, विवेक, राहुल आणि रामू हे आठ खेळाडू एका गोलाकार टेबलाभोवती केंद्राकडे तोंड करून बसले आहेत (त्याच क्रमाने आवश्यक नाही). अनिलच्या डावीकडे संजय दुसऱ्या स्थानावर आहे. राहुल हा अनिलच्या उजवीकडे चौथ्या स्थानावर आहे. राम हा राहुल किंवा संजयचा जवळचा शेजारी नाही. आकाश हा रामाच्या उजवीकडे दुसरा आहे. विवेकच्या उजवीकडे कमल दुसऱ्या स्थानावर आहे. रामूच्या उजवीकडे तिसऱ्या स्थानावर कोण बसलेला आहे?

Logical Reasoning MPSC सराव प्रश्न

तीन विधानांनंतर I, II असे क्रमांक असलेले निष्कर्ष येतात. ही विधाने खरी आहेत असे तुम्हाला मानावे लागेल, जरी ती सामान्यतः ज्ञात तथ्यांशी विसंगत वाटत असली तरी. दिलेल्या निष्कर्षांपैकी कोणते निष्कर्ष दिलेल्या विधानांचे तार्किकदृष्ट्या अनुसरण करतात हे ठरवा. विधाने : काही गुलाब फुले आहेत. सर्व कळ्या गुलाब आहेत. सर्व लिली फुले आहेत. निष्कर्ष (I) : काही कळ्या लिली आहेत. निष्कर्ष (II) : सर्व फुले कळ्या आहेत.