योग्य उत्तर पर्याय 3 आहे. मुख्य मुद्दे • योग्य जुळणी आहे: • a. गव्हाचा लूज स्मट (Loose smut) → iii. यस्टिलागो सेगेटम (Ustilago segetum) • b. गव्हाचा ब्लॅक स्टेम रस्ट (Black stem rust) → iv. पक्सिनिया ग्रॅमिनिस (Puccinia graminis) • c. भुईमुगाचा टिक्का रोग (Tikka disease) → ii. सर्कॉस्पोरिडियम पर्सनॅटम (Cercosporidium personatum) • d. हळदीच्या पानांवरील ठिपके (Leaf spot) → i. टाफ्रिना मॅक्युलन्स (Taphrina maculans) • ही जुळणी वनस्पती रोगांसाठी जबाबदार असलेल्या विशिष्ट बुरशीजन्य किंवा सूक्ष्मजीवांवर आधारित आहे. • प्रत्येक रोगाचे एक अद्वितीय कारक (Causative agent) असते जे त्याच्या लक्षणांद्वारे आणि निदान अभ्यासाद्वारे ओळखले जाऊ शकते. • लूज स्मट (Loose smut) आणि ब्लॅक स्टेम रस्ट (Black stem rust) हे गव्हातील सामान्य रोग आहेत, तर टिक्का रोग (Tikka disease) भुईमुगाच्या पिकातील एक महत्त्वपूर्ण समस्या आहे. • पानांवरील ठिपक्यांचे रोग (Leaf spot diseases) अनेकदा हळदीसारख्या वनस्पती प्रकारासाठी विशिष्ट असतात. महत्वाचे मुद्दे • गव्हाचा लूज स्मट (Loose smut): हा यस्टिलागो सेगेटम (Ustilago segetum) या बुरशीमुळे होतो. यामुळे धान्यावर परिणाम होतो आणि उत्पादनात घट येते. • गव्हाचा ब्लॅक स्टेम रस्ट (Black stem rust): पक्सिनिया ग्रॅमिनिस (Puccinia graminis) मुळे होणाऱ्या या रोगामुळे देठांवर आणि पानांवर लालसर-तपकिरी रंगाचे पुस्टुलेस (pustules) तयार होतात, ज्यामुळे प्रकाशसंश्लेषण (photosynthesis) प्रभावित होते. • भुईमुगाचा टिक्का रोग (Tikka disease): हा सर्कॉस्पोरिडियम पर्सनॅटम (Cercosporidium personatum) मुळे होतो आणि यामुळे पानांवर ठिपके पडतात, ज्यामुळे वनस्पतीचे आरोग्य आणि बियाण्यांचे उत्पादन कमी होते. • हळदीच्या पानांवरील ठिपके (Leaf spot of turmeric): टाफ्रिना मॅक्युलन्स (Taphrina maculans) नावाच्या बुरशीजन्य रोगजनकामुळे हा रोग होतो, ज्यामुळे हळदीच्या पानांवर गडद ठिपके पडतात. अतिरिक्त माहिती • अतिरिक्त संज्ञा: • यस्टिलागो सेगेटम (Ustilago segetum): तृणधान्यांमधील स्मट (smut) रोगांसाठी जबाबदार बुरशी. • पक्सिनिया ग्रॅमिनिस (Puccinia graminis): एक रस्ट (rust) बुरशी जी गहू लागवडीमध्ये एक महत्त्वपूर्ण कीटक आहे. • सर्कॉस्पोरिडियम पर्सनॅटम (Cercosporidium personatum): विशेषतः भुईमुगासारख्या शेंगांसारख्या वनस्पतींमध्ये पानांवर ठिपके निर्माण करते. • टाफ्रिना मॅक्युलन्स (Taphrina maculans): हळदीच्या पानांवर परिणाम करणारा एक बुरशीजन्य रोगजनक.