MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Indian Economic and Human Geography
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

पुढील विधाने योग्य की अयोग्य? (a) शेतीच्या व्यापारीकरणाने भांडवलदारी शेती प्रक्रियेला उत्तेजन मिळाले नाही. (b) शेतीच्या व्यापारीकरणामुळे भाडेतत्वावरील वहिवाट आणि वाटे-हिस्स्यामधील जमीन लागवडीचे प्रमाण वाढले.

Following statements are correct or incorrect? (a) Commercialisation of agriculture did not promote capitalist - agriculture. (b) Commercialisation of agriculture intensified tenancy and share-cropping.

पर्याय (Options):
A

(a) आणि (b) योग्य विधाने आहेत.

B

(a) आणि (b) योग्य विधाने नाहीत.

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

(a) विधान चुकीचे आणि (b) विधान योग्य (बरोबर) आहे.

D

(a) विधान योग्य (बरोबर) आणि (b) विधान चुकीचे आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
पर्याय 2 हे योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: शेतीचे व्यापारीकरण: • भारतातील शेतीच्या व्यावसायिकीकरणाची प्रक्रिया 19 व्या शतकात भारतात ब्रिटिश राजवटीच्या स्थिरतेपासून सुरू झाली. • ब्रिटीश राजवटीपूर्वी, भारतीय शेतीचे उत्पादन मुख्यतः स्व-उपभोगावर आधारित होते. • कापूस, नीळ इत्यादी नगदी पिकांना अन्न पिकांहून अधिक प्रोत्साहन देण्यात आले. • ब्रिटिश व्यापाऱ्यांसाठी नगदी पिके घेणार्‍या शेतकर्‍यांना कर्ज उपलब्ध करून दिले. • यामुळे भांडवली शेतीला चालना मिळाली. त्यामुळे विधान (a) असत्य आहे. • जमीन खाजगी मालमत्ता बनली आणि बाजारात सहजपणे विकत घेतली गेली. • भूमिहीन शेतकरी, छोटे शेतकरी आणि कुणबी आणि खंडकरी यांसारख्या असुरक्षित वर्गांवर याचा परिणाम झाला. • नीळ आणि अफू या नगदी पिकांमुळे अन्न पिकांसाठी जमीन नापीक झाली. • पारंपारिक हंगामी पीक पद्धती विस्कळीत झाली ज्यामुळे ग्रामीण भागात अधिक उपासमार आणि दारिद्र्य निर्माण झाले. • अनेक वर्षांपासून विकसित झालेले शेतीचे पारंपारिक ज्ञान काही प्रमाणात नष्ट झाले. • बाजारावर अवलंबून असलेल्या शेतीला बाजारातील अस्थिरतेमुळे असुरक्षितता वाढली. • यामुळे पूर्वीच्या स्वावलंबी असलेल्या ग्रामीण भागाला अस्थिर आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठा समोर आल्या. • शेतकऱ्याला तांत्रिक सुधारणांसाठी आवश्यक असलेल्या संसाधनांच्या कमतरतेमुळे कृषी विकासाला फटका बसला. • किंबहुना भावातील अस्थिरतेचा भार शेतकऱ्याला वारंवार सहन करावा लागला. • शेतमालाच्या उच्च बाजारभावाची माहिती गरीब शेतकऱ्यांपर्यंत पोचली नाही. • त्यामुळे वाढत्या भावाचा फायदा लहान शेतकऱ्याला होऊ शकला नाही. त्याला केवळ वाटेकरी किंवा पोटखंडकरी म्हणून कमी करण्यात आले. त्यामुळे विधान (b) असत्य आहे.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Geography MPSC सराव प्रश्न

पुढील विधाने वाचा: विधान 1: वातावरणाच्या उभ्या उष्णतेला अभिक्रमण असे म्हणतात. विधान 2: हवेच्या क्षैतिज हालचालीद्वारे उष्णतेचे हस्तांतरण संवहन म्हणतात. विधान 3: उन्हाळ्यात उत्तर भारतातील ‘लू’ वारे अभिक्रमणामुळे होतात. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Geography MPSC सराव प्रश्न

मातीतील घटकांमध्ये खनिजांचे सरासरी प्रमाण किती टक्के असते?

Geography MPSC सराव प्रश्न

संयुक्त राष्ट्र सागरी कायद्याच्या अधिवेशनानुसार (UNCLOS), भारताचा अनन्य आर्थिक क्षेत्र (EEZ) __________ पर्यंत पसरलेला आहे.

Geography MPSC सराव प्रश्न

पृथ्वीच्या चुंबकीय क्षेत्रात विक्षोभ निर्माण होण्यास कोणते सौर घटक जबाबदार आहेत?

Geography MPSC सराव प्रश्न

द्वीपकल्पीय भारतातील सर्वात मोठी नदी कोणती आहे?