History
Modern Indian History
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
दादाभाई नौरोजींच्या मते, '______ _______ चे निःसारण होते, परंतु तेच जर भारतात गुंतवले असते, तर मोठ्या प्रमाणात आर्थिक विकास पहावयास मिळाला असता.' गाळलेल्या जागा खालीलपैकी योग्य पर्यायाने भरा.
According to Dadabhai Naoroji, 'What was being drained out was _______ _______, that could generate more economic development if invested in India.' Fill in the blanks with the given right option.
पर्याय (Options):
A
हस्तोद्योग उत्पादन
B
भारतीय चलन
C
कापसाचे संपुर्ण उत्पादन
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
संभाव्य अधिशेष
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य पर्याय संभाव्य अधिशेष आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
संपत्ती सिद्धांताचा निचरा
• 1867 मध्ये, दादाभाई नौरोजींनी 'संपत्तीचा निचरा' सिद्धांत मांडला ज्यामध्ये त्यांनी म्हटले होते की ब्रिटन भारताचा पूर्णपणे निचरा करत आहे. त्यांनी या सिद्धांताचा उल्लेख त्यांच्या पॉवर्टी अँड अन-ब्रिटिश रुल इन इंडिया या पुस्तकात केला आहे.
• भारतातून इंग्लंडमध्ये संपत्तीचा सातत्यपूर्ण प्रवाह ज्यासाठी भारताला पुरेसा आर्थिक, व्यावसायिक किंवा भौतिक परतावा मिळाला नाही, त्याचे वर्णन भारतातून संपत्तीचा निचरा असे करण्यात आले आहे.
• आर्थिक निचरा हा शब्द भारताच्या राष्ट्रीय उत्पादनाचा एक भाग आहे जो तेथील लोकांच्या वापरासाठी उपलब्ध नव्हता, परंतु राजकीय कारणांमुळे ब्रिटनला वाहून नेला जात होता आणि भारताला त्यासाठी पुरेसे आर्थिक साहित्य मिळत नव्हते.
पूरक माहिती:
दादाभाई नौरोजी
• दादाभाई नौरोजी यांचा जन्म 4 सप्टेंबर 1825 रोजी मुंबईतील खडक येथे झाला.
• ब्रिटीश खासदार असलेले ते पहिले आशियाई आणि 1850 मध्ये एल्फिन्स्टन संस्थेत प्राध्यापक बनणारे पहिले भारतीय होते.
• ते 1892 ते 1895 दरम्यान युनायटेड किंगडम हाऊस ऑफ कॉमन्समध्ये संसद सदस्य (एमपी) होते.
• ‘ग्रँड ओल्ड मॅन ऑफ इंडिया’ आणि ‘फादर ऑफ इंडियन नॅशनॅलिझम’ हे एक शिक्षणतज्ज्ञ, कापूस व्यापारी आणि सामाजिक नेते असलेल्या या महापुरुषाचे व्यक्तिमत्त्व स्पष्ट करणाऱ्या उपमा आहेत.