Geography
Soils
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खारीमृदा आणि अल्कधर्मी मृदा दुसऱ्या नावानेसुद्धा ओळखतात. खालीलपैकी अचूक पर्याय कोणता?
Saline and Alkaline soils are also known by another name. Which is the correct option given below?
पर्याय (Options):
A
वाळवंटीय मृदा
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
चोपण मृदा
C
पाणथळ आणि दलदलीची मृदा
D
बदामी किंवा तांबूस करडी मृदा
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर चोपण मृदा हे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• खारीमृदा आणि अल्कधर्मी मृदा
• त्यांना उसारा मृदा असेही म्हणतात. खारीमृदेची विविध स्थानिक नावे रेह, कल्लार, चोपण, रकार, थूर, कार्ल, इत्यादी आहेत. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे.
• कोरड्या हवामानासह योग्य निचरा नसलेल्या भागात या मृदा निर्माण झाल्या आहेत.
• या स्थितीत सोडियम, कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियमचे क्षार केशिका क्रियेद्वारे जमिनीच्या वरच्या थरावर जमा होतात.
• काही क्षार द्रावणात मिसळून नद्यांसोबत प्रवाहित होतात.
• किनारी भागात भरती-ओहोटीच्या वेळी क्षारयुक्त पाणी जमिनीवर पसरते तेव्हाही या मृदा तयार होतात.
• त्यांचा पोत वालुकामय ते चिकणमातीपर्यंत असतो.
• खारीमृदा आणि अल्कधर्मी मृदेने 68,000 चौरस किमी क्षेत्र व्यापले आहे.
• आंध्र प्रदेश, तेलंगणा, कर्नाटक, बिहार, उत्तर प्रदेश, हरियाणा, पंजाब (अयोग्य किंवा जास्त सिंचनाचे दुष्परिणाम), राजस्थान आणि महाराष्ट्राच्या काही भागांमध्ये अशा प्रकारची मृदा आहे.
• या क्षारांच्या संचयामुळे मृदा नापीक बनते आणि ती शेतीसाठी अयोग्य बनते.