History
National movement (1885 - 1919)
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
________ यांनी नाशिक येथे 'ग्रंथोत्तेजक मंडळी' नावाची संस्था स्थापन केली होती.
________ started an association by the name 'Granthottejak Mandali' at Nashik.
पर्याय (Options):
A
वि.दा. सावरकर
B
वि.वा. शिरवाडकर
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
न्यायमूर्ती रानडे
D
अनंत लक्ष्मण कान्हेरे
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर न्यायमूर्ती रानडे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
ग्रंथोत्तेजक मंडळी -
• महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक संस्था (पूर्वी डेक्कन व्हर्नाक्युलर ट्रान्सलेशन सोसायटी म्हणून ओळखली जात होती) ची स्थापना लोकमान्य टिळक, न्यायमूर्ती रानडे आणि डॉ सर भांडारकर यांसारख्या 25 दूरदर्शी महाराष्ट्रीय समाजसुधारकांनी 1894 मध्ये केली आहे. त्यामुळे योग्य उत्तर पर्याय 3 आहे.
• मराठी भाषा आणि साहित्याची उन्नती करणे हा याचा मुख्य उद्देश आहे.
• या संस्थेकडे शंभर वर्षे जुनी, दुर्मिळ साहित्यकृती, पेशवे रेकॉर्ड, पेशवे डायरी, न्यायमूर्ती रानडे यांचे पत्रव्यवहार, 32 प्रकारचे शब्दकोश, विविध विषयांवरील 30 शोधनिबंध, शंभर वर्षे जुनी हस्तलिखिते इत्यादी अमूल्य साहित्याचा खजिना आहे.
न्यायमूर्ती रानडे:
• महादेव गोविंद रानडे यांचा जन्म नाशिकमधील निफाड येथे 18 जानेवारी 1842 रोजी एका मध्यमवर्गीय महाराष्ट्रीय कुटुंबात झाला.
• 1893 मध्ये ते बॉम्बे उच्च न्यायालयाचे सदस्य झाले.
• ते काँग्रेस पक्षाच्या संस्थापक सदस्यांपैकी एक होते. सुधारकांची आणि कार्यकर्त्यांची विविध उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी संपूर्ण संविधानात्मक माध्यमांवर त्यांचा विश्वास होता.
• प्रार्थना समाज, पूना सार्वजनिक सभा आणि वक्तृत्वोत्तेजक सभा यांची स्थापना आणि प्रचार करण्यात त्यांचा मोलाचा वाटा होता.