सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर 21.9% आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• तेंडुलकर समिती:
• 2009 मध्ये नियोजन आयोगाने स्थापन केलेल्या आणि सुरेश तेंडुलकर यांच्या अध्यक्षतेखालील तज्ञ गटाची स्थापना गरिबीच्या अंदाजासाठी कार्यपद्धतीच्या पुनरावलोकनासाठी करण्यात आली होती.
• आयोगाच्या म्हणण्यानुसार, 2011-12 मध्ये, तेंडुलकर पद्धतीचा वापर केल्यानंतर राष्ट्रीय दारिद्र्यरेषेचा अंदाज ग्रामीण भागात दरमहा दरडोई 816 रुपये आणि शहरांमध्ये दरमहा दरडोई 1000 रुपये असा आहे.
• 2011-12 मध्ये दारिद्र्यरेषेखालील व्यक्तींची टक्केवारी ग्रामीण भागात 25.7%, शहरी भागात 13.7% आणि संपूर्ण देशात 21.9% इतकी अंदाजित करण्यात आली आहे, असे आयोगाच्या प्रसिद्धीपत्रकात म्हटले आहे.
• 2004-05 मध्ये दारिद्र्यरेषेखालील व्यक्तींची टक्केवारी ग्रामीण भागात 41.8%, शहरांमध्ये 25.7% आणि संपूर्ण देशात 37.2% होती.
• वास्तविक पाहता, 2004-05 मध्ये 40,71 कोटी लोकांच्या तुलनेत 2011-12 मध्ये 26.93 कोटी लोक दारिद्र्यरेषेखाली होते.
• 2011-12 चे हे गुणोत्तर सुरेश तेंडुलकर समितीने सुचविलेल्या पद्धतीवर आधारित आहे ज्यामध्ये दारिद्र्यरेषा निश्चित करण्यासाठी कॅलरीच्या सेवनाव्यतिरिक्त आरोग्य आणि शिक्षणावर खर्च होणारा पैसा यांचा समावेश होतो.
The correct answer is 21.9%.
Explanation & Key Takeaways:
• Tendulkar Committee:
• The expert group constituted by the Planning Commission in 2005 and, chaired by Suresh Tendulkar, was constituted to review methodology for poverty estimation.
• According to the commission, in 2011-12 for rural areas, the national poverty line by using the Tendulkar methodology is estimated at Rs 816 per capita per month in villages and Rs 1,000 per capita per month in cities.
• The percentage of persons below the poverty line in 2011-12 has been estimated at 25.7% in rural areas, 13.7% in urban areas and 21.9% for the country as a whole, a commission's press statement said.
• The percentage of persons below the poverty line in 2004-05 was 41.8% in rural areas, 25.7% in cities, and 37.2% in the country as a whole.
• In actual terms, there were 26.93 crore people below the poverty line in 2011-12 as compared to 40,71 crore in 2004-05.
• This ratio for 2011-12 is based on the methodology suggested by the Suresh Tendulkar committee which factors in money spent on health and education besides calorie intake to fix a poverty line.