Economy
Agriculture
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
हरितक्रांतीनंतर _______ हे सर्वाधिक उत्पादन वृद्धी दर्शविणारे प्रमुख अन्नधान्य पीक आहे.
________ has the major foodgrain crop production recorded as highest growth after green revolution.
पर्याय (Options):
A
तांदूळ
B
बाजरी
C
मका
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
गहू
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर गहू आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
•
हरितक्रांती हा 1960 च्या दशकात नॉर्मन बोरलॉग यांनी सुरू केलेला एक प्रयत्न होता.
•
त्यांना जगभरात 'हरितक्रांतीचे जनक' म्हणून ओळखले जाते.
•
भारतात, हरितक्रांतीचे नेतृत्व प्रामुख्याने एम.एस. स्वामिनाथन यांनी केले.
•
20 व्या शतकाच्या मध्यापासून, नवीन, उच्च-उत्पादन देणार्‍या विविध प्रकारच्या बियाणांची ओळख विकसनशील देशांना झाल्यानंतर हरितक्रांतीमुळे अन्नधान्य (विशेषतः गहू आणि तांदूळ) उत्पादनात मोठ्या प्रमाणात वाढ झाली.
•
भारतातील हरितक्रांती ही मुख्यत्वे गव्हाची क्रांती आहे कारण 1967-68 आणि 2003-04 दरम्यान गव्हाचे उत्पादन तीन पटीने वाढले होते, तर तृणधान्यांच्या उत्पादनात एकूण वाढ केवळ दोन पट होती.
•
क्रांतीमधील महत्त्वाची पिके:
• गहू, तांदूळ, ज्वारी, बाजरी आणि मका ही मुख्य पिके होती.
• नवीन धोरणाच्या कक्षेतून बिगर-अन्नधान्ये वगळण्यात आली.
• गहू हा हरितक्रांतीचा वर्षानुवर्षे मुख्य आधार राहिला.