१. कालानुक्रम व अचूक वर्ष/तारीख: सातवाहन राजवंशाचा उदय परंपरागत कालगणनेनुसार इ.स.पूर्व २३० च्या सुमारास झाला असे मानले जाते. त्यांची सत्ता साधारणपणे इ.स.पूर्व २३० ते इ.स. २३० या कालखंडात टिकल्याचे एक ऐतिहासिक मत आहे. पुराणांमध्ये सातवाहनांच्या राज्यकालाचा उल्लेख ४५६ किंवा ४६० वर्षे असा आढळतो. तथापि, या राजवंशाच्या प्रारंभकालाबाबत इतिहासकारांमध्ये मतभेद असून काही आधुनिक संशोधनानुसार त्यांची सत्ता इ.स.पूर्व पहिल्या शतकात उदयास आली. त्यामुळे इ.स.पूर्व २३० हा निर्विवाद कालखंड नसून पारंपरिक कालगणना आहे. २. नेते, संस्था व ऐतिहासिक पुरावे: पुराणांमध्ये सिमुक हा सातवाहन घराण्याचा संस्थापक मानला जातो. त्याच्यानंतर कृष्ण (कान्ह) याने सत्ता सांभाळली. गौतमीपुत्र सातकर्णी हा या घराण्यातील सर्वांत प्रसिद्ध राजांपैकी एक होता. त्याने पश्चिम क्षत्रपांचा राजा नहपान याचा पराभव केला. त्याच्या पराक्रमाची माहिती त्याची माता गौतमी बलश्री हिच्या नाशिक येथील शिलालेखातून मिळते. नाणेघाट येथील राणी नागनिका हिचा शिलालेख सातवाहनांच्या राजकीय, धार्मिक व सामाजिक इतिहासाचा महत्त्वाचा पुरावा आहे. प्रतिष्ठान (आधुनिक पैठण) हे सातवाहनांचे महत्त्वाचे राजधानीचे केंद्र होते. ३. महाराष्ट्राचा विशेष संदर्भ व महत्त्व: सातवाहनांनी महाराष्ट्रासह विस्तृत दख्खन प्रदेशावर सत्ता प्रस्थापित केली. नाशिक, जुन्नर, कार्ले, भाजे आणि नाणेघाट ही स्थळे त्यांच्या काळातील राजकीय, व्यापारी व धार्मिक इतिहासाच्या दृष्टीने महत्त्वाची आहेत. व्यापारी मार्ग, नाणी, प्राकृत भाषेतील शिलालेख आणि बौद्ध लेण्यांच्या विकासाला या काळात चालना मिळाली. अजिंठा लेण्यांचा प्रारंभिक हीनयान टप्पा सातवाहनकालीन आहे; मात्र अजिंठ्यातील बहुतांश महायान लेण्यांचा विकास वाकाटकांच्या काळात, विशेषतः पाचव्या शतकात झाला. त्यामुळे संपूर्ण अजिंठा लेण्यांचे श्रेय सातवाहनांना देणे चुकीचे ठरेल. सातवाहन काळाने प्राचीन महाराष्ट्राच्या राजकीय आणि सांस्कृतिक इतिहासात महत्त्वाचे स्थान मिळविले.