MPSC Test Logo mpsctest.in
History India under East India Company’s Rule
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणते विधान ब्रिटिश काळात अवलंबलेल्या 'दादनी पद्धती'चे उत्तम वर्णन करते?

Which of the following statements best describes the 'Dadani System' followed during the British Period?

पर्याय (Options):
A

ही इंग्रज व्यापार्‍यांनी विणकरांना दिलेली आगाऊ कर्जे होती आणि विणकराला त्यांची उत्पादने व्यापाऱ्यांनी देऊ केलेल्या किंमतीला विकणे बंधनकारक केले होते.

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

ही एक करप्रणाली होती ज्यात जमा करातील जमीनदाराचा वाटा आगाऊ भरल्यास दुप्पट होऊ शकत असे.

C

अफगाणिस्तानला रशियन हल्ल्यापासून वाचवण्याच्या बहाण्याने हा सक्तीचा कर होता.

D

या प्रणाली अंतर्गत, भारतीयांना ब्रिटनच्या इतर वसाहतींमध्ये करारबद्ध कामगार म्हणून पाठवले जात असे.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर पर्याय 1 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: दादनी पद्धत: • अठराव्या शतकाच्या शेवटच्या तिमाहीत ईस्ट इंडिया कंपनीच्या नियमावलीत प्रतिबिंबित झालेल्या धोरणामुळे विणकरांना करारबद्ध कामगारांच्या स्थितीत ढकलले गेले. • दादनी पद्धती अंतर्गत, इंग्रज व्यापारी विणकरांना आगाऊ कर्ज देत आणि विणकराला त्यांची उत्पादने व्यापाऱ्यांनी देऊ केलेल्या किमतीवर विकणे बंधनकारक करतात. म्हणून, पर्याय 1 योग्य आहे. • प्रत्यक्षात विणकरांना त्यांचा माल बाजार-भावापेक्षा खूपच कमी दराने विकावा लागला. • या क्रूर अत्याचाराचा परिणाम म्हणून अनेक विणकरांना त्यांचा वडिलोपार्जित व्यवसाय सोडावा लागला. • 1770 च्या दुष्काळामागे कापूस विणकरांची निर्धनता हा एक घटक होता. • मिळालेल्या आगाऊ रकमेची परतफेड एकत्रितपणे करण्यात असमर्थ ठरल्यास त्यांना आगाऊ रकमेवर 35% दंड आकारण्यात येई. • सामान्यत: भारतीय हस्तकलेला त्यांच्या निर्यातीसाठी कंपनीच्या गुंतवणुकीचा फायदा झाला असता, परंतु, राजकीय सामर्थ्य परकीयांच्या बाजूने संतुलित झाल्याने त्याचा विपरीत परिणाम झाला. • भारतीय कापूस उद्योगाचा नाश त्यांच्या उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असलेल्या शहरे आणि शहरांच्या ऱ्हासात दिसून आला. • ढाका, मुर्शिदाबाद आणि सुरत ही शहरे ओस पडली. • संपूर्ण अठराव्या शतकात 'भारताचे मँचेस्टर', असणाऱ्या ढाकाची सतत होणारी समृद्धी आणि एकोणिसाव्या शतकाच्या सुरुवातीच्या वर्षांत तिचा आपत्तीजनक ऱ्हासाने कापसाच्या वस्तूंच्या जागतिक व्यापारात बंगालींचे दीर्घकाळ वर्चस्व आणि तिच्या झपाट्याने होणार्‍या पतनाचे मोजमाप आणि प्रतीक म्हणून काम केले. ढाक्याचे पतन प्रतीकात्मक होते. • इतर महत्त्वाच्या कापूस व्यापार केंद्रांच्याही नशिबी हेच आले.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?