History
India under East India Company’s Rule
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
ब्रिटिश राजवटीपूर्वी खालीलपैकी कोणते भारतीय अर्थव्यवस्थेचे एक वैशिष्ट्य होते?
Which of the following was a feature of the Indian economy before British rule?
पर्याय (Options):
A
आश्रित अर्थव्यवस्था
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
स्वतंत्र अर्थव्यवस्था
C
स्वयंपूर्ण अर्थव्यवस्था
D
समृद्ध अर्थव्यवस्था
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
स्वतंत्र अर्थव्यवस्था हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• ब्रिटिश राजवटीपूर्वी स्वतंत्र अर्थव्यवस्था हे भारतीय अर्थव्यवस्थेचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य होते.
• ब्रिटिश राजवटीपूर्वी भारतीय अर्थव्यवस्था स्वतंत्र आणि स्वयंपूर्ण होती, ज्यात विविध प्रकारचे कृषी, हस्तकला आणि व्यापार यांचा समावेश होता.
• भारत विविध कापड, मसाले आणि इतर उत्पादनांचा प्रमुख निर्यातदार होता, ज्यामुळे ती एक मजबूत आणि समृद्ध अर्थव्यवस्था होती.
• स्थानिक कुटीरोद्योग आणि हस्तकला उद्योग हा भारतीय अर्थव्यवस्थेचा कणा होता, ज्यामुळे ग्रामीण आणि शहरी भागात रोजगार उपलब्ध झाला होता.
• ब्रिटिश राजवटीच्या आगमनानंतर भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या रचनेत लक्षणीय बदल झाले आणि ती परावलंबी आणि असुरक्षित बनली.
पूरक माहिती:
• ब्रिटिश राजवटीच्या काळात, भारतीय अर्थव्यवस्थेचे शोषण करून ब्रिटिश आर्थिक हितसंबंधांना अनुसरून त्याची पुनर्रचना करण्यात आली.
• अनेक स्थानिक उद्योग आणि हस्तकला नष्ट झाल्या किंवा कमकुवत झाल्या, ज्यामुळे गरिबी आणि बेरोजगारी वाढली.
• भारतीय अर्थव्यवस्था कृषीवर सर्वाधिक अवलंबून राहिली आणि शेतकऱ्यांना नगदी पिकांची लागवड करण्यास भाग पाडले गेले, ज्यामुळे अन्नसंकट निर्माण झाले.
• या काळात भारतीय अर्थव्यवस्थेतील उत्पादन आणि उद्योगाच्या विकासाला खीळ बसली आणि देशाची एकंदर आर्थिक स्थिती कमकुवत झाली.