History
Socio - Religious Reform Movements in the 19th and 20th CE India
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
आधुनिक भारताचे जनक म्हणून कोणाला ओळखले जाते?
Who is known as the father of modern India?
पर्याय (Options):
A
स्वामी राम कृष्ण परमहंस
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
राजा राम मोहन रॉय
C
स्वामी दयानंद सरस्वती
D
स्वामी विवेकानंद
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर राजा राम मोहन रॉय आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
राजा राम मोहन रॉय
• राजा राम मोहन रॉय यांना "आधुनिक भारताचे जनक" मानले जाते.
• ते ब्राह्मोसभेच्या नेत्यांपैकी एक होते.
• ब्राह्मो समाज ही भारतीय उपखंडातील सामाजिक-धार्मिक सुधारणा चळवळ होती.
• 1815 मध्ये, एकेश्वरवादी हिंदू धर्माच्या त्यांच्या सिद्धांतांचा प्रसार करण्यासाठी, रॉय यांनी अल्पायुषी आत्मीय सभेची स्थापना केली.
पूरक माहिती:
स्वामी दयानंद सरस्वती
• आर्य समाजाची स्थापना 1875 मध्ये स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी केली होती.
• ही एक हिंदू सामाजिक-धार्मिक आणि सुधारणा संस्था होती.
• एकेश्वरवाद आणि वेदांचा अतुलनीय अधिकार हे आर्य समाजाचे 2 सर्वात मूलभूत सिद्धांत आहेत.
• आर्य समाजाने वेद आणि उपनिषदांच्या अभ्यासाद्वारे हिंदू धर्माचा प्रसार आणि शुद्धी चळवळीद्वारे गैर-हिंदूंचे धर्मांतर करण्याचे काम केले.
• बालविवाह, अस्पृश्यता, जातिव्यवस्था आणि लैंगिक असमानता यासारख्या सामाजिक दुष्कृत्यांवरही त्यांनी कार्य केले.
• प्राचीन भारतीय गुरुकुल प्रणालीचे पुनरुज्जीवन करण्यासाठी त्यांनी दयानंद अँग्लो वैदिक (DAV) महाविद्यालयांची स्थापना केली. पहिले DAV कॉलेज लाहोर येथे 1886 मध्ये स्थापन झाले.
स्वामी विवेकानंद
• त्यांनी 18977 मध्ये त्यांचे गुरु स्वामी रामकृष्ण परमहंस यांच्या नावावरुन रामकृष्ण मिशनची स्थापना केली.
• रामकृष्ण मिशन (RKM) ही एक हिंदू धार्मिक आणि आध्यात्मिक संघटना आहे जी रामकृष्ण चळवळ किंवा वेदांत चळवळ म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या जागतिक आध्यात्मिक चळवळीचा गाभा आहे.