Geography
Indian Rivers and Water Resources
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
पश्चिम हिमालयातील पाणी साठवण प्रणाली ओळखा.
Identify the water harvesting system in Western Himalayas.
पर्याय (Options):
A
खादीन
B
जोहाड
C
यापैकी नाही
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
गुल
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर गुल आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• गुल:-
• ओढे आणि झऱ्यांचे पाणी गोळा करण्यासाठी आणि खेड्यात आणि शेतजमिनीत नेण्यासाठी डोंगराच्या कडेला बांधलेल्या वळणवाहिन्या म्हणजे गुल होय.
• पश्चिम हिमालयातील सर्वसामान्य पाणी साठवण प्रणाली म्हणजे गुल होय, ज्याला कुल म्हणूनही ओळखले जाते.
• गुल सामान्यत: दगड किंवा मातीपासून बनविलेले असतात आणि गळती टाळण्यासाठी माती किंवा प्लास्टिकने रेषाबद्ध असतात.
• ते अनेक किलोमीटर लांब असू शकतात आणि वेगवेगळ्या भागात पाणी वितरीत करण्यासाठी त्यांच्या अनेक शाखा असू शकतात.
पूरक माहिती:
• जोहाड:-
• ही एक पारंपारिक पर्जन्यजल साठवण प्रणाली आहे, जी उत्तर भारतातील हरियाणा, राजस्थान, पंजाब आणि पश्चिम उत्तरप्रदेश या राज्यांमध्ये प्रचलित आहे.
• जोहाड हे सामुदायिक मालकीचे आणि व्यवस्थापित असून ते वर्षभर पावसाचे पाणी साठवण्यासाठी वापरले जातात.
• खादीन:-
• ही पारंपारिक पर्जन्यजल साठवण प्रणाली आहे, जी भारतातील थार वाळवंटी प्रदेश, विशेषतः राजस्थानच्या जैसलमेर जिल्ह्यात वापरली जाते.
• खादीनला धोर असेही म्हणतात.