Geography
Indian Climate
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
वर्षामध्ये वार्‍याची हंगामी दिशा उलट होणे याला काय म्हणून ओळखले जाते?
The seasonal reversal in the wind direction during the year is known as:
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
मान्सून
B
हवामान
C
वातावरण
D
जलवायू स्थिती
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तम मान्सून हे आहे.
•
वर्षामध्ये वार्‍याची हंगामी दिशा उलट होणे याला मान्सून म्हणून ओळखले जाते.
•
मान्सून म्हणजे वर्षामध्ये वार्‍याच्या दिशेमध्ये होणारा हंगामी उलटफेर हे आहे.
•
मान्सून पावसाला ‘थांबवतो’; याचाच अर्थ असा आहे की, या या काळात काही दिवस ओले आणि काही दिवस सुखे असतात.
•
मान्सूनचा पाऊस एका वेळी काही दिवस पडतो आणि मग काही दिवसांसाठी थांबतो. हिवाळ्यामध्ये हिमालयाच्या उत्तरेला जास्त दाबाचे क्षेत्र तयार होतो आणि दक्षिणेला महासागरावर कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होत या कारणामुळे भारतीय उपखंडामध्ये हंगामी वाऱ्यांची दिशा उलटते. म्हणून, हिमालयीन प्रदेशातून समुद्राच्या दिशेने थंड व कोरडे वारे वाहतात.
•
उन्हाळ्यात जास्त तापमानामुळे, कमी दाबाचे क्षेत्र आशियातील अंतर्गत भागात तसेच वायव्य भारतामध्ये तयार होते. याचा परिणाम म्हणून उन्हाळ्याच्या वेळी आणि नैऋत्य मान्सूनच्या वेळी हवेची दिशा पूर्णपणे उलटते.
•
भारतामध्ये जून, जुलै, ऑगस्ट आणि सप्टेंबर या चार महिन्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात पाऊस पडतो. या काळात नैऋत्य मान्सून समुद्रापासून जमीनीकडे वाहतो. थंड हवामानाच्या वेळी भारताच्या पूर्व किनारपट्टीवर ईशान्य वाऱ्यामुळे काही प्रमाणात पाऊस पडतो.