Geography
Indian Economic and Human Geography
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
मिश्र शेतीची मुख्य वैशिष्ट्ये खालीलपैकी कोणती आहेत?
Which of the following are the chief characteristics of mixed farming?
पर्याय (Options):
A
नगदी पिके आणि अन्न पिके दोन्हीची लागवड
B
एकाच शेतात दोन किंवा अधिक पिकांची लागवड
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
जनावरांचे संगोपन आणि पिकांची लागवड
D
वरीलपैकी काहीही नाही
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर पर्याय 3 आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• प्राण्यांचे संगोपन आणि पिकांची एकत्र लागवड ही मिश्र शेतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत आणि भारतात, पशुपालन हा ग्रामीण भारतातील कृषी क्रियाकलापांसह एक सहयोगी व्यवसाय मानला जातो.
• पशुपालन हा भारतीय शेतीचा एक अविभाज्य घटक आहे, जो जवळपास 55% ग्रामीण लोकसंख्येच्या उपजीविकेला आधार देतो कारण भारत हा जगातील सर्वाधिक पशुधन मालक आहे.
• भारतातील पिकांची लागवड ही प्राथमिक क्रिया आहे, जी उद्योगांसाठी अन्नधान्य आणि कच्चा माल तयार करते कारण भारतातील दोन तृतीयांश लोकसंख्या कृषी कार्यात गुंतलेली आहे.
• मिश्र शेती हा शेतीचा एक प्रकार आहे ज्यामध्ये पिके वाढवणे आणि पशुधन एकत्र करणे या दोन्ही गोष्टींचा समावेश होतो.
• वैकल्पिकरित्या, मिश्र शेती ही कृषी पद्धतींपैकी एक आहे ज्यामध्ये एकाच कृषी क्षेत्रावर एकापेक्षा जास्त कृषी पद्धती होतात.
लक्षात ठेवण्याजोगा मुद्दा:
• मिश्र शेती आणि मिश्र पीक या दोन वेगळ्या संकल्पना आहेत.
• मिश्र पीक पद्धतीमध्ये एकाच शेतात दोन किंवा अधिक झाडे एकाच वेळी घेतली जातात.
• मिश्र शेती म्हणजे पिके + पशुपालन.
येथे सर्वोत्तम पर्याय म्हणजे जनावरांचे संगोपन आणि पिकांची लागवड.