Geography
Indian Geography
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
कैलासनाथ मंदिर, जगातील सर्वात मोठे एकाश्म उत्खनन, कोणत्या UNESCO जागतिक वारसा स्थळावर स्थित आहे?
The Kailasanatha temple, the world's largest single monolithic rock excavation, is located at which UNESCO World Heritage Site?
पर्याय (Options):
A
अजिंठा लेणी
B
एलिफंटा लेणी
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
वेरूळ लेणी
D
पश्चिम घाट
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर वेरूळ लेणी हे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• 1983 पासून UNESCO जागतिक वारसा स्थळ असलेल्या वेरूळ लेणी महाराष्ट्रातील छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात स्थित आहेत.
• वेरूळ येथील गुहा क्रमांक 16 मध्ये भव्य कैलासनथ मंदिर आहे, जे या संकुलाचे मध्यवर्ती ठिकाण आहे.
• हे जगातील सर्वात मोठे अखंड खडक उत्खनन आहे, जे एकाच खडकाच्या माथ्यापासून खालपर्यंत कोरलेले आहे.
• वेरूळ संकुलात बौद्ध, हिंदू आणि जैन धर्मांचे प्रतिनिधित्व करणारे 34 मठ आणि मंदिरे आहेत, जे त्या काळातील धार्मिक सलोखा दर्शवितात.
पूरक माहिती:
• अजिंठा लेणी: याच जिल्ह्यातील एक UNESCO स्थळ, अजिंठा त्याच्या 30 खडक-कट बौद्ध लेण्यांसाठी प्रसिद्ध आहे, ज्या त्यांच्या उत्कृष्ट भित्तिचित्रे आणि खडक-कट शिल्पांसाठी ओळखल्या जातात.
• एलिफंटा लेणी: मुंबई हार्बरमधील एका बेटावर स्थित हे स्थळ, प्रामुख्याने हिंदू देव शिवाला समर्पित असलेल्या खडक-कट दगडी शिल्पांसाठी ओळखले जाते.
• पश्चिम घाट: हे एक सलग समूह UNESCO स्थळ आहे, जे त्याच्या असाधारण जैवविविधतेसाठी ओळखले जाते. महाराष्ट्रात, यात कास पठार, कोयना वन्यजीव अभयारण्य आणि चांदोली राष्ट्रीय उद्यान यांसारख्या क्षेत्रांचा समावेश आहे.