खालीलपैकी कोणत्या पंचवार्षिक योजनेला "गाडगीळ योजना" असेही म्हणतात?

पर्याय (Options):

पहिली

दुसरी

तिसरी

अचूक उत्तर (Official Answer)

चौथी

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)

योग्य उत्तर तिसरी आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • तिसरी पंचवार्षिक योजना (1961-1966): • तिसरी पंचवार्षिक योजना ही गाडगीळ योजना म्हणूनही ओळखली जाते. • शेतीबरोबरच गव्हाचे उत्पादन वाढवणे हा गाडगीळ योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. • परंतु 1962 मध्ये झालेल्या भारतीय युद्धामुळे अर्थव्यवस्थेचा प्रवाह मंदावला आणि संरक्षण उद्योगाकडे वळला. 31 मे आणि 1 जून 1961 रोजी तिसरी योजना राष्ट्रीय विकास परिषदेने मंजूर केली. • या काळात भारताची अर्थव्यवस्थाही वाढेल आणि ती स्वतंत्र आणि स्वावलंबी होईल. • नैसर्गिक संसाधने, औद्योगिक विकास आणि सामाजिक रचनेतील कृषी बदल यासारख्या देशाच्या विविध भागांमध्ये विस्ताराची सर्वसमावेशक रचना देण्यासाठी ही योजना सुरू करण्यात आली होती. • ही योजना प्रादेशिक आणि राष्ट्रीय विकासाची एकात्मिक योजना आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: +------------------------+-----------+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | योजना | वर्ष | उद्देश | +------------------------+-----------+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | पहिली पंचवार्षिक योजना | 1951-1956 | कृषी, किंमत स्थिरता आणि पायाभूत सुविधांवर लक्ष केंद्रित करणे. हे हॅरॉड डोमर मॉडेलवर आधारित होते (अर्थव्यवस्थेचा वाढीचा दर हा गुंतवणूक दर आणि भांडवलाची उत्पादकता सकारात्मकतेवर अवलंबून असतो). | | दूसरी पंचवार्षिक योजना | 1956-1961 | हे वेगवान औद्योगिकीकरण होते. याला महालनोबिस योजना (शेतीपासून उद्योगांमध्ये स्थलांतर योजना बदल) असेही म्हणतात. हे जड आणि मूलभूत उद्योगांवर भर देण्यासाठी ठेवण्यात आले होते. यामध्ये आयात प्रतिस्थापन, निर्यातीतील घट आणि अतिमूल्य विनिमय समाविष्ट आहे. | | चौथी पंचवार्षिक योजना | 1969-1974 | ते अन्न स्वयंपूर्णता आणि स्वावलंबनासाठी होते. ते देशांतर्गत अन्न उत्पादन सुधारणा यासाठी होते. 1973 च्या पहिल्या ऑइल शॉकने वित्तप्रेषणास परकीय चलनाच्या साठ्याचा प्रमुख स्त्रोत बनवले | +------------------------+-----------+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+

The correct answer is Third. Explanation & Key Takeaways: • Third Five Year Plan(1961-1966): • The Third 5 year Plan is also known as Gadgil Yojana. • The main focus of Gadgil Yojana is on agriculture as well as enhancing the production of wheat. • But due to the Indian War in the year 1962, the flow of the economy decreased and shifted the spotlight towards the Defense industry. On May 31 and June 1, 1961, the third plan was approved by the National Development Council. • In this period, the economy of India also increase and became independent as well as self-generating. • This scheme was launched to offer wide-ranging designs of expansion for the country's various portions like natural resources, industrial advances, and agricultural changes in the social structure. • This scheme is an incorporated scheme of regional and national development. Clarification: • The third five-year plan is also known as Gadgil Yojana. • You must have confused it with Gadgil Formula. • In the Fourth Five year plan the Gadgil Formula for determining the allocation of the central level is mentioned. Related Concepts: +-----------------------+-----------+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | Plan | Year | Objective | +-----------------------+-----------+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | First Five Year Plan | 1951-1956 | Focus on agriculture, price stability, and infrastructure. It was based on the Harrod Domer model (growth rate of the economy depends upon investment rate and productivity of capital positively). | | Second Five Year Plan | 1956-1961 | It was rapid industrialization. It was also known as Mahalanobis Plan (advocated planning shift from agriculture to industries). It was laid to emphasize heavy and basic industries. It advocated import substitution; export pessimism and overvalue exchanges. | | Fourth Five Year Plan | 1969-1974 | It was for self-sufficiency in food and self-reliance. It was to improve domestic food production. The first oil shock of 1973, made remittances a major source of foreign exchange reserve. | +-----------------------+-----------+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+

खालीलपैकी कोणत्या पंचवार्षिक योजनेला "गाडगीळ योजना" असेही म्हणतात?

Which of the following Five Year plan is also called "Gadgil Yojna"?

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):