सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर 4 आहे.
Key Points
• A. मोनोसॅकॅराइड - iii. ग्लुकोज:
• मोनोसॅकॅराइड हे कार्बोहायड्रेटचे सर्वात सोपे स्वरूप आहे, ज्यामध्ये एकच साखर रेणू असतो.
• ग्लुकोज हे मोनोसॅकॅराइडचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे. हे पेशींच्या चयापचयासाठी ऊर्जा स्त्रोत आहे.
• मोनोसॅकॅराइड्सच्या इतर उदाहरणांमध्ये फ्रुक्टोज आणि गॅलेक्टोज यांचा समावेश होतो.
• म्हणून, A योग्यरित्या iii सोबत जुळते.
• B. डायसॅकॅराइड - iv. सुक्रोज:
• डायसॅकॅराइड हे ग्लायकोसिडिक बंधाद्वारे दोन मोनोसॅकॅराइड्सच्या संयोगाने तयार झालेले कार्बोहायड्रेट्स आहेत.
• सुक्रोज, ज्याला सामान्यतः टेबल शुगर म्हणून ओळखले जाते, हे ग्लुकोज आणि फ्रुक्टोजपासून बनलेले डायसॅकॅराइड आहे.
• इतर उदाहरणांमध्ये लॅक्टोज (ग्लुकोज + गॅलेक्टोज) आणि माल्टोज (ग्लुकोज + ग्लुकोज) यांचा समावेश होतो.
• म्हणून, B योग्यरित्या iv सोबत जुळते.
• C. ट्रायसॅकॅराइड - i. रॅफिनोस:
• ट्रायसॅकॅराइड हे तीन मोनोसॅकॅराइड युनिट्सने बनलेले कार्बोहायड्रेट्स आहेत.
• रॅफिनोस हे गॅलेक्टोज, ग्लुकोज आणि फ्रुक्टोजपासून बनलेले ट्रायसॅकॅराइड आहे.
• ते सोयाबीन, कोबी आणि ब्रोकोली सारख्या अनेक वनस्पतींमध्ये आढळते.
• म्हणून, C योग्यरित्या i सोबत जुळते.
• D. पॉलिसॅकॅराइड - ii. स्टार्च:
• पॉलिसॅकॅराइड हे अनेक मोनोसॅकॅराइड युनिट्सच्या बहुलकीकरणामुळे तयार झालेले जटिल कार्बोहायड्रेट्स आहेत.
• स्टार्च हे वनस्पतींमध्ये आढळणारे साठवणारे पॉलिसॅकॅराइड आहे, जे एमायलोस आणि एमायलोपेक्टिनपासून बनलेले आहे.
• पॉलिसॅकॅराइडच्या इतर उदाहरणांमध्ये ग्लायकोजेन (प्राण्यांमध्ये आढळणारे) आणि सेल्युलोज (वनस्पतींमधील संरचनात्मक घटक) यांचा समावेश होतो.
• म्हणून, D योग्यरित्या ii सोबत जुळते.
Additional Information
• मोनोसॅकॅराइड्स:
• हे सर्वात सोपे कार्बोहायड्रेट्स आहेत आणि ते लहान साखर युनिट्समध्ये जल-अपघटित केले जाऊ शकत नाहीत.
• उदाहरणे: ग्लुकोज, फ्रुक्टोज, गॅलेक्टोज.
• कार्य: पेशींच्या कार्यासाठी त्वरित ऊर्जा प्रदान करतात.
• डायसॅकॅराइड्स:
• ग्लायकोसिडिक बंधाद्वारे जोडलेल्या दोन मोनोसॅकॅराइड्सपासून तयार होतात.
• उदाहरणे: सुक्रोज (टेबल शुगर), लॅक्टोज (दूध साखर), माल्टोज (माल्ट साखर).
• कार्य: मोनोसॅकॅराइड्समध्ये विघटित झाल्यावर ऊर्जा स्त्रोत म्हणून कार्य करतात.
• ट्रायसॅकॅराइड्स:
• तीन मोनोसॅकॅराइड युनिट्सपासून बनलेले.
• उदाहरण: रॅफिनोस (सोयाबीन आणि कोबीसारख्या वनस्पतींमध्ये आढळणारे).
• कार्य: विशिष्ट वनस्पतींमध्ये ऊर्जा साठवण आणि वाहतूक.
• पॉलिसॅकॅराइड्स:
• मोनोसॅकॅराइड युनिट्सच्या लांब साखळ्यांनी बनलेले जटिल कार्बोहायड्रेट्स.
• उदाहरणे: स्टार्च, सेल्युलोज, ग्लायकोजेन.
• कार्य: ऊर्जा साठवण (वनस्पतींमध्ये स्टार्च, प्राण्यांमध्ये ग्लायकोजेन) किंवा संरचनात्मक घटक (वनस्पतींमध्ये सेल्युलोज) म्हणून कार्य करतात.
Important Points
• कार्बोहायड्रेट्सची भूमिका:
• कार्बोहायड्रेट्स सजीवांसाठी ऊर्जेचा एक प्रमुख स्त्रोत आहेत.
• मोनोसॅकॅराइड्स आणि डायसॅकॅराइड्स त्वरित ऊर्जा प्रदान करतात, तर पॉलिसॅकॅराइड्स ऊर्जा साठा म्हणून कार्य करतात.
• सेल्युलोज सारखे संरचनात्मक पॉलिसॅकॅराइड्स वनस्पतींच्या पेशींना भिंतींना दृढता देतात.
• नैसर्गिक स्त्रोतांची उदाहरणे:
• ग्लुकोज: फळे, मध यामध्ये आढळते.
• सुक्रोज: ऊस आणि साखर बीटपासून मिळते.
• रॅफिनोस: सोयाबीन, कोबी आणि संपूर्ण धान्यांमध्ये आढळते.
• स्टार्च: बटाटे, तांदूळ आणि गहू यामध्ये मुबलक प्रमाणात आढळतो.
The correct answer is 4.
Key Points
• A. Monosaccharide - iii. Glucose:
• Monosaccharides are the simplest form of carbohydrates, consisting of a single sugar molecule.
• Glucose is a classic example of a monosaccharide. It is a primary energy source for cellular metabolism.
• Other examples of monosaccharides include fructose and galactose.
• Hence, A correctly pairs with iii.
• B. Disaccharide - iv. Sucrose:
• Disaccharides are carbohydrates formed by the combination of two monosaccharides through a glycosidic bond.
• Sucrose, commonly known as table sugar, is a disaccharide composed of glucose and fructose.
• Other examples include lactose (glucose + galactose) and maltose (glucose + glucose).
• Hence, B correctly pairs with iv.
• C. Trisaccharide - i. Raffinose:
• Trisaccharides are carbohydrates made up of three monosaccharide units.
• Raffinose is a trisaccharide composed of galactose, glucose, and fructose.
• It is found in many plants such as beans, cabbage, and broccoli.
• Hence, C correctly pairs with i.
• D. Polysaccharide - ii. Starch:
• Polysaccharides are complex carbohydrates formed by the polymerization of many monosaccharide units.
• Starch is a storage polysaccharide found in plants, composed of amylose and amylopectin.
• Other examples of polysaccharides include glycogen (found in animals) and cellulose (a structural component in plants).
• Hence, D correctly pairs with ii.
Additional Information
• Monosaccharides:
• These are the simplest carbohydrates and cannot be hydrolyzed into smaller sugar units.
• Examples: Glucose, fructose, galactose.
• Function: Provide immediate energy for cellular functions.
• Disaccharides:
• Formed by two monosaccharides joined by a glycosidic bond.
• Examples: Sucrose (table sugar), lactose (milk sugar), maltose (malt sugar).
• Function: Act as a source of energy when broken down into monosaccharides.
• Trisaccharides:
• Composed of three monosaccharide units.
• Example: Raffinose (found in plants like beans and cabbage).
• Function: Energy storage and transport in certain plants.
• Polysaccharides:
• Complex carbohydrates consisting of long chains of monosaccharide units.
• Examples: Starch, cellulose, glycogen.
• Function: Serve as energy storage (starch in plants, glycogen in animals) or structural components (cellulose in plants).
Important Points
• Role of Carbohydrates:
• Carbohydrates are a major source of energy for living organisms.
• Monosaccharides and disaccharides provide immediate energy, while polysaccharides act as energy reserves.
• Structural polysaccharides like cellulose provide rigidity to plant cell walls.
• Examples of Natural Sources:
• Glucose: Found in fruits, honey.
• Sucrose: Derived from sugarcane and sugar beets.
• Raffinose: Found in beans, cabbage, and whole grains.
• Starch: Abundant in potatoes, rice, and wheat.