सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर राष्ट्रीय आरोग्य मिशन आहे.
Key Points
• हवामान बदलाचा सामना करण्यासाठी आणि शाश्वत विकासाला चालना देण्यासाठी भारत सरकारने राष्ट्रीय हवामान कृती योजना (NAPCC) 2008 मध्ये सुरू केली.
• यात हवामान बदलाचे शमन आणि अनुकूलनाच्या विविध पैलूंवर लक्ष केंद्रित केलेल्या आठ प्रमुख मिशनचा समावेश आहे. यात ऊर्जा, पाणी, निवासस्थान, कृषी आणि वनीकरण यांचा समावेश आहे.
• राष्ट्रीय सौर मिशन, जीवाश्म इंधनावरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी ऊर्जा उत्पादन आणि इतर उपयोगांसाठी सौर ऊर्जेचा वापर करण्यास प्रोत्साहन देते. म्हणून, हे मिशन NAPCC चा भाग आहे.
• राष्ट्रीय शाश्वत निवासस्थान मिशन शहरी नियोजन, इमारतींमध्ये ऊर्जा कार्यक्षमता सुधारणे आणि शहरी भागात शाश्वत पद्धतींच्या वापरास प्रोत्साहन देते. त्यामुळे, ते NAPCC मध्ये समाविष्ट आहे.
• राष्ट्रीय जल मिशन पाण्याचे संवर्धन सुनिश्चित करणे, अपव्यय कमी करणे आणि प्रादेशिक स्तरावर न्याय्य वितरणास प्रोत्साहन देणे हे उद्दिष्ट आहे. हे देखील NAPCC चा भाग आहे.
• राष्ट्रीय आरोग्य मिशन, दुसरीकडे, संपूर्ण भारतात, विशेषतः ग्रामीण भागात आरोग्य पायाभूत सुविधा आणि सेवा सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करते. याचा हवामान बदलाचे शमन किंवा अनुकूलनाशी संबंध नाही. म्हणून, ते NAPCC मध्ये समाविष्ट नाही.
• अशा प्रकारे, योग्य उत्तर राष्ट्रीय आरोग्य मिशन आहे.
Additional Information
• राष्ट्रीय हवामान कृती योजना (NAPCC):
• 2008 मध्ये सुरू झालेल्या NAPCC मध्ये हवामान बदलाचा सामना करण्यासाठी आठ मिशन समाविष्ट आहेत.
• या मिशनमध्ये राष्ट्रीय सौर मिशन, वर्धित ऊर्जा कार्यक्षमतेसाठी राष्ट्रीय मिशन, राष्ट्रीय जल मिशन, राष्ट्रीय शाश्वत निवासस्थान मिशन, राष्ट्रीय हरित भारत मिशन, शाश्वत कृषीसाठी राष्ट्रीय मिशन, हवामान बदलावर धोरणात्मक ज्ञानासाठी राष्ट्रीय मिशन आणि शाश्वत हिमालयीन परिसंस्थेवरील राष्ट्रीय मिशन यांचा समावेश आहे.
• समाविष्ट मिशनचे तपशील:
• राष्ट्रीय सौर मिशन: सौर ऊर्जा निर्मितीला प्रोत्साहन देणे आणि जीवाश्म इंधनावरील अवलंबित्व कमी करणे हे उद्दिष्ट आहे.
• राष्ट्रीय शाश्वत निवासस्थान मिशन: इमारतींमध्ये ऊर्जा कार्यक्षमता आणि कचरा व्यवस्थापन यासह शहरी टिकाऊपणावर लक्ष केंद्रित करते.
• राष्ट्रीय जल मिशन: पाणी संवर्धन, न्याय्य वितरण आणि अपव्यय कमी करण्यास प्रोत्साहन देते.
• राष्ट्रीय आरोग्य मिशनबद्दल:
• भारत सरकारने 2013 मध्ये सुरू केलेले, राष्ट्रीय आरोग्य मिशन विशेषतः ग्रामीण आणि वंचित भागांमध्ये आरोग्य सेवा सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करते.
• यात दोन उप-मिशन समाविष्ट आहेत: राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य मिशन (NRHM) आणि राष्ट्रीय शहरी आरोग्य मिशन (NUHM).
• जरी ते आरोग्य समस्यांचे निराकरण करत असले तरी, ते हवामान बदलाचे शमन किंवा अनुकूलनाशी जोडलेले नाही, जे NAPCC चे लक्ष आहे.
Important Points
• NAPCC आणि त्याचे महत्त्व:
• भारताच्या हवामान बदलाचा सामना करण्याच्या आणि शाश्वत विकासाच्या पद्धती अवलंबण्याच्या प्रयत्नांमध्ये NAPCC महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते.
• ते संयुक्त राष्ट्र हवामान बदल फ्रेमवर्क कन्व्हेन्शन (UNFCCC) सारख्या जागतिक चौकटींशी सुसंगत आहे.
• राष्ट्रीय आरोग्य मिशन:
• जरी NAPCC चा भाग नसले तरी, राष्ट्रीय आरोग्य मिशन भारतातील आरोग्य सेवा प्रवेशयोग्यता आणि गुणवत्ता वाढवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे.
• ते मातृ आणि बाल आरोग्य, संसर्गजन्य रोग आणि आरोग्य पायाभूत सुविधा मजबूत करण्यावर लक्ष केंद्रित करते.
The correct answer is National Health Mission.
Key Points
• The National Climate Action Plan (NAPCC) was launched in 2008 by the Government of India to address climate change and promote sustainable development.
• It comprises eight key missions focused on different aspects of climate change mitigation and adaptation. These include energy, water, habitat, agriculture, and forestry.
• The National Solar Mission promotes the use of solar energy for power generation and other applications to reduce dependence on fossil fuels. Hence, this mission is part of NAPCC.
• The National Sustainable Habitat Mission focuses on urban planning, improving energy efficiency in buildings, and encouraging the use of sustainable practices in urban areas. Thus, it is included in NAPCC.
• The National Water Mission aims to ensure water conservation, minimize wastage, and promote equitable distribution across regions. It is also part of NAPCC.
• The National Health Mission, on the other hand, is focused on improving health infrastructure and services across India, particularly in rural areas. It is not related to climate change mitigation or adaptation. Hence, it is not included in NAPCC.
• Thus, the correct answer is National Health Mission.
Additional Information
• National Climate Action Plan (NAPCC):
• Launched in 2008, NAPCC comprises eight missions aimed at addressing climate change.
• These missions include National Solar Mission, National Mission for Enhanced Energy Efficiency, National Water Mission, National Sustainable Habitat Mission, National Green India Mission, National Mission for Sustainable Agriculture, National Mission for Strategic Knowledge on Climate Change, and National Mission on Sustainable Himalayan Ecosystem.
• Details of included missions:
• National Solar Mission: Aims to promote solar energy generation and reduce dependence on fossil fuels.
• National Sustainable Habitat Mission: Focuses on urban sustainability, including energy efficiency in buildings and waste management.
• National Water Mission: Encourages water conservation, equitable distribution, and minimizing wastage.
• About National Health Mission:
• Launched in 2013 by the Government of India, the National Health Mission focuses on improving healthcare services, especially in rural and underprivileged areas.
• It includes two sub-missions: the National Rural Health Mission (NRHM) and the National Urban Health Mission (NUHM).
• While it addresses health issues, it is not linked to climate change mitigation or adaptation, which is the focus of NAPCC.
Important Points
• NAPCC and its relevance:
• NAPCC plays a crucial role in India's efforts to combat climate change and adopt sustainable development practices.
• It aligns with global frameworks like the United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC).
• National Health Mission:
• Though not part of NAPCC, the National Health Mission is vital for enhancing healthcare accessibility and quality in India.
• It focuses on maternal and child health, communicable diseases, and strengthening healthcare infrastructure.